Özel olarak eğitilmiş tek yapay zeka sistemini kullanan incelemecılar, Sovyetler Birliği’nin ziyan Ay aracının olası başlıkmlarını belirledi.
Ay’a ince iniş yapan birinci insanoğlu yapımı vasıta Luna 9’un yeri ensonunda bulunmak üzere. Uluslararası tek incelemecı ekibi, gelişmiş tek alet öğrenimi programı kullanarak Sovyetler Birliği’ne ait Luna 9 feza aracının olası başlıkmlarını daralttı. Araç tahminen 60 yıldır kayıp.
Bulgular, npj Space Exploration adlı hakemli ilim dergisinde yayımlanan yepyeni tek çalışmada ayrıntılarıyla aktarıldı.
LUNA 9’UN GİZEMİ
ABD, 20 Temmuz 1969’da Ay’a birinci insanı indirmeyi başarmış olsa da bundan yalınce üçüncüsü yıllar evvel tablo epey farklıydı. Sovyetler Birliği, 3 Şubat 1966’da Luna 9 ile Ay’a ince iniş gerçekleştirerek ehemmiyetli tek muvaffakiyetya imza atmış, ayrıca diğer tek gök cisminden çekilmiş birinci fotoğrafları Dünya’ya göndermişti. Ancak bu önemli muvaffakiyetya karşın Luna 9’un Ay yüzeyindeki hepsi başlıkmu onlarca yıldır netler olarak bilinmiyordu.
Bu belirsizliğin nedenleri arasında dehemmiyetin yanlışlı hesaplamaları ve Luna 9’un dizi dışı iniş metoti mekan alıyor. Uzay aracı, Ay yüzeyine haberleşme etmeden evvel şişirilebilir amortisörlere malik dünyası tek iniş kapsülü açmış, bu sayede yüzeyde çok kez sekerek durabilmişti. Görev sonrasında Sovyet ytesirlileri iniş koordinatlarını Pravda gazetesinde yayımlasa da, bu malumatler uzunluğu süresi münazara başlıksu oldu.
Nitekim 2009’da NASA’nın Ay Yörünge Keşif Aracı (LROC) tarafından elde edilen görüntüler, Luna 9’un açıklanan noktada olmadığını ortaya koydu.
YAPAY ZEKA UZAY ARACINI BULMAK ÜZERE
Arayışa yepyeni tek ivme kazandıran gelişme ise University College London’dan bilgi bilimci Lewis Pinault’nun geliştirdiği yapay zeka algoritması oldu.
Apollo vazifelerinin iniş alanlarına ait LROC görüntüleriyle eğitilen sistem, Ay yüzeyindeki güçleri seçilen insanoğlu yapımı izleri belirleme edebilecek seviyeye ulaştı. Testlerde, 1970’te Ay’a inen Sovyet Luna 16’nın görüntülerinde da yüksek doğruluk sağlandı.
Araştırmacılar daha sonraları sistemi en güçlu vazifeine yönlendirdi: Pravda’da belirtilen tahminen 5’e 5 kilometrelik Luna 9 iniş alanını ttahkik etmek. Yapay zeka, Ay toprağında insanoğlu yapımı tek aracın bıraktığı izlere hatırlatma edebilecek birden fazla olası başlıkm belirledi.
NE ZAMAN BULUNACAK?
Bu aday noktaların doğruluğunu kavramak için uzunluğu yıllar intizar etmek lüzummeyecek.
Hindistan’ın Chandrayaan-2 yörünge aracı, Mart 2026’da yüzeyleri haritalama çalışmaları içerikında bölgenin üzerinden geçecek. Elde edilecek yüksek çözünürlüklü veriler sayesinde, Luna 9’un gizemi muazzam olasılıkla sona erecek ve feza tarihinin ziyan parçalarından arasında biri seçenek oturacak.
English (US) ·