Venüs yüzeyinin altında devasa bir yapı keşfedildi: Gezegen için bir ilk

Venüs’te geçmişte yaygın olan volkanik faaliyetlerin kalıntısı niteliğindeki devasa lav tüneli bilim insanlarını şaşırttı.

Gökbilimciler, radar verilerinin analizi sayesinde Venüs’ün yüzeyinin altında devasa bir yapı keşfetti. Yeraltındaki bu oluşumun, gezegende geçmişte yaygın olan antik volkanik faaliyetlerin bir kalıntısı olduğu düşünülüyor.

Benzer kanıtlar daha önce Mars’ta ve Dünya’nın uydusu Ay’da da tespit edilmişti.

İtalya’daki Trento Üniversitesi’nden astronomların hakemli Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmasına göre bu keşif, Venüs’ün jeolojik evrimini şekillendiren süreçlere yeni bir ışık tutuyor.

Araştırmayı koordine eden Prof. Lorenzo Bruzzone, bunun Venüs’ün yüzeyinin altında gerçekleşen süreçleri ilk kez dolaylı da olsa gözlemleme imkânı sunduğunu belirtiyor.

Bruzzone, “Venüs hakkındaki bilgimiz hâlâ oldukça sınırlı. Bugüne kadar Dünya’nın ‘ikiz gezegeni’ olarak anılan Venüs’ün yüzeyinin altında neler olup bittiğini doğrudan gözlemleme şansımız olmamıştı. Bir volkanik boşluğun tespit edilmesi bu nedenle son derece önemli; çünkü uzun yıllardır yalnızca teorik olarak var olduğu düşünülen yapıları doğrulamamıza olanak sağlıyor” dedi.

LAV TÜNELİ KANITI

Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu, gezegenin Nyx Mons bölgesinde tespit edilen büyük bir yeraltı boşluğu. Bilim insanları bu yapıyı, volkanik patlamalar sırasında lavın akmasıyla oluşan ve sonrasında boş kalan bir lav tüneli olarak yorumluyor.

Radar verilerine dayanan analizlere göre söz konusu yapının yaklaşık 1 kilometre çapında olduğu, tavan kalınlığının en az 150 metre, içindeki boşluğun derinliğinin ise 375 metreden fazla olduğu tahmin ediliyor.

Üstelik bu lav tüneli, Dünya, Ay ve Mars’ta bilinen örneklerden daha geniş ve daha yüksek. Çevredeki arazi yapısı ve benzer çöküntülerin varlığı, bu yeraltı kanallarının en az 45 kilometre boyunca uzanabileceğine işaret ediyor.

GELECEK GÖREVLER İÇİN KRİTİK

Araştırmacılara göre geliştirilen radar analiz yöntemi, gelecekte Venüs’ün altında daha fazla benzer yapının ortaya çıkarılmasını sağlayabilir. Bu bulgular, Avrupa Uzay Ajansı’nın Envision ve NASA’nın Veritas görevleri açısından da büyük önem taşıyor. Her iki uzay aracı da daha yüksek çözünürlüklü radar sistemleriyle Venüs’ün yüzeyini ve yüzey altını ayrıntılı biçimde inceleyecek.

Bu çalışmanın sonuçları, Venüs’e yönelik gelecekteki görevler için son derece değerli. Zira gelişmiş radar sistemleri sayesinde küçük yüzey çukurları ve yeraltı yapıları da incelenebilecek ve Venüs’ün geçmişine dair daha fazla boşluk doldurulacak.