1 saat önce
1
EVRİN GÜVENDİK / ANKARA - Suç örgütleri, toplumsal medyayı kullanarak çocukları planlı ve sistemli biçimde suça sürüklüyor. Önce lüks yaşamı özendiren propaganda içerikleriyle ilgi çeken çeteler, ardından bire tek iletişime geçerek çocukları uzak gruplara karışmış ediyor. İstanbul Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürü Alperen Süer’in TBMM Suça Sürüklenen Çocuklar Araştırma Komisyonu’na aktardığı bilgiler, bu sürecin Instagram ve TikTok’tan başlayıp Telegram, WhatsApp ve Discord’a uzanan çeşitlilik katmanlı tek yapıları üzerinden yürütüldüğünü ortaya koyuyor. Süer, “Genel akım bu şekilde. Örgütler sayısal platformları birinci diğer alaka çekmek, daha sonraları o alaka kapsamında kendilerine bağlamak, bağladıktan sonraları pozisyonuna, durumuna, seçenek ve ‘kabiliyetine’ göre da cürüm örgütü faaliyetlerinde kullanmak üzere kullanıyorlar” dedi.
Kartal ve gülen yüz
Çetelerin propaganda aşamasında birinci başta lüks hayatı özendirici paylaşımlar yaptığını, kendileriyle özdeşleştirdikleri “kartal”, “gülen yüz” gibi işaretleri kullandıklarını, değişik fonksiyona malik silahlarla çektirilen fotoğrafları da kendilerini güçlüler gösterdi için paylaştıklarını söyleyen Süer, “mafyatik dizi, filmler karakterleri ve yepyeni kuşak rap müziklerle da cürüm örgütleri bağdaştırılarak yine özendirici paylaşımlarda bulunuyorlar. Bazı rap şarkıları görünürde hiç tek türkü bununla birlikte bunu bilen çocuklar için ya da bilinçaltı için çok bol ileti veren paylaşımlar yapılıyor bu sayede” ifadelerini kullandı.
İlk adımlar beğenme
İletişim aşamasında ise birinci adımının çocuğun paylaşımlarını beğenme, pozitif ya da negatif görüş yapma olduğunu belirten Süer, daha sonraları da hususi iletişime geçme ve tanıma aşamasının vaat konusu olduğunu kaydetti. Süer, “Hesapların oran 99’u yurt dışında olduğu ve yönetildiği için bu çetelerin yöneticileri karşılarında kolluk kuvveti mi, gerçeği şahıs mı ya da kendilerine hasım diğer tek cürüm örgütü mü var, bunu anlayan için hususi olarak görüşüyorlar. Sonrasında grup yöneticilerince onaylanmış, onay almayan kişinin giremeyeceği uzak gruplarda propagandaya devam ediyorlar” bilgisini verdi.
‘Kutsallaştırıyorlar’
Süer, “Sosyal medyada gördüğümüz cürüm örgütü tehditleri, suça aracılık ve şiddetle çağrılarıyla mücadelede sorun, kanunun yokluğundan değil; ispat, hız, otorite ve platformlar sorumluluğu ekseninde ortaya çıkıyor” ifadelerini kullandı. Süer, çetelerin, propagandaya maruz kalan çocukların sonunun cezaevi olacağını düşünerek cezaevindeki örgüt üyelerini toplumsal medyada paylaştığını, bu yolla üyelerine her arasında biri koşulda malik çıktığı ve desteklediği imajını verdiğini da belirtti. Süer, örneklerle durumu özetledi:
“Rakip ve hasım olarak gördükleri diğer cürüm örgütlerine yönelik eylemleri ve bu eylemleri yapan şahısları da paylaşıyorlar. Bu yolla eylemleri ve eylemleri gerçekleştirenleri ‘kutsayarak’ ‘kahraman’ ilan ediyorlar. Örneğin silahlı çatışmada ölen tek şansın mezarını kutsal tek şeye çevirip kabir ziyaretleri yaptırmaya yönelik çalışmalar bile yaptılar. Aldığımız tedbirlerle bunu engelledik. 13 yaşındaki tek çocuk il dışından bu mezarı ziyarete gidebiliyorsa çetelerin çocuk üzerindeki etkisi ortaya çıkıyor.”
Organize suçbatağındalar
İçişleri Bakanlığı’nın sunumuna göre, suça sürüklenen çocukların sayısının en çeşitlilik arttığı cürüm türleri oran 236,4’lük artışla organize eden suçlar, oran 144,8’le da uyuşturucu suçları. Suça sürüklenen çocuklar arasında “motosikletle tek mekana kurşun sıkma” nın 2023 yılında başladığı kaydedilirken, bu kapsamda 2023’te1735, 2024 yılında 415 ve 2025 yılında da 227 hadise yaşandığı bilgisi da verildi.
‘Vahşi Batı’ya dönüştü’
X ve Tesla’nın sahibi Elon Musk,İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’i ‘tiran ve İspanya halkına ihanet eden biri’ olarak nitelendirdi.
Sosyal medyanın bilhassa çocuklar üzerindeki negatif etkileri uzunluğu süredir dünyanın da gündeminde. Bu konuda en oğullar çıkış İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’den geldi. Sosyal medyanın tek türleri “Vahşi Batı”ya ve “başarısız tek devlete dönüştüğünü” belirten Sanchez, 3 Şubat’ta yaptığı konuşmaya X’in sahibi Elon Musk ile Telegram uygulamasının kurucu ortağı Rus işleri insanı Pavel Durov da zor reaksiyon gösterdi. Sanchez bu konuşmasında toplumsal medya ve patronlarına mukabil alacakları 5 maddelik önlemi sıraladı:
■ “Özellikle çocukları etkileyen toplumsal medyada işlenen olası suçları soruşturmak için savcılıkla çalışacağız.
■ Rıza olmadan bilgi kullanan algoritmaların manipülasyonu kanunen cezalandırılacaktır.
■ Bu teknolojiler seçkin şirketleri, ağlarından kanun dışı içerikleri kaldırmayı reddederlerse cezai suçlamalarla mukabil karşıya kalacak.
■ Dijital platformların bölünmeyi ve nefreti ne şekilde körüklediğini ölçmemizi ve göstermemizi sağlayacak birinci Nefret ve Kutuplaşma Takibi’ni oluşturacağız.
■ 16 yaşın altındakilerin erişimini sınırlayarak en savunmasızca kişileri zehirli içerikten koruyacağız.”
Kısıtlama getiren ülkeler
Avrupa ülkelerinde çocuk ve gençlere yönelik toplumsal medya kısıtlamasına ilişkin oğullar şart ise şöyle:
■ Yunanistan: 15 yaş altındaki çocukların toplumsal medyayı kısıtlayan “Kids Wallet” uygulaması Kasım 2025’ten bu yana yürürlükte.
■ Danimarka: Hükümet, 13-15 yaşındakilerin da veli izniyle kesin platformlara erişimine müsaade verilmesi kararı aldı. Konu parlamentoda görüşülecek.
■ Fransa: Ulusal Meclis, 15 yaşından küçüklerin toplumsal medya platformlarına erişimini yasaklamaya yönelik kanun tasarısını giriş etti. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi bekleniyor.
■ Almanya: 13-16 yaş grubunun toplumsal medyayı kullanabilmesi ebevyn iznine bağlı.
■ İtalya: 14 yaş altının toplumsal medya hesabı oluşturabilmesi için veli izni gerekiyor.
■ Avusturya: 14 yaş altına toplumsal medyada hesap açmanın yasaklanması planlanıyor.
■ Slovenya, Norveç ve Çekya: 15 yaş altına toplumsal medya yasağına ilişkin kanun tasarıları hazırlanıyor.
■ Belçika: İlk ve ortaokullarda kesecik telefonu ile diğer elektronik cihazların kullanımı yasak.
English (US) ·