Küresel diplomasi dikkat kesildi

ASENA YATAĞAN-HANDE ATILGAN / ANKARA - Uzmanlar, bu eleştirel randevuları, Milliyet için değerlendirdi. Bölgeyi sıkı ilgilendiren üçüncüsü zirvenin da benzer günde gerçekleşmesi sebebiyle dikkatle izleneceğini belirten uzmanlar, vahim adımlar konusunda beklenti dahaaz olsa da diplomasi kanalının korunmasının önemlilik olduğunu vurguladı.

‘Türkiye karşıtlığına destekler isteyecek’

(Dumlupınar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Prof. Hüsamettin İnaç)

“İran saldırısının olup olmayacağı gibi soruların olduğu tek dönem. Umman’da görüşmelerin başlaması, Türkiye başta oldu üzere, Mısır, Katar, Suudi Arabistan gibi ülkelerin devreye girmesiyle Amerikan saldırıları önemlilik öncede engellenmiş gözüküyor. Özellikle Umman’daki mülakat de, müzakerenin İran’ın istediği noktaya çekildiği, tabiri caizse ABD’yi oyalama taktiğinin başarılılar olduğunu ortaya koyuyor. Çünkü İran’ın İstanbul’daki görüşmeleri reddetmesinin sebebi, 5 ilköğretim Amerikan arzusunu seçenek getirmek istememesiydi... İran sadece atomik müzakerelere gireceğini söyledi ve gelinen nokta, Tahran’ın ABD’yi öz şartlarına doğrusu çektiğini gösteriyor.

Onun dışında İsrail bölgede Türkiye’nin güçlenmesinden uç rahatsız. Güney Kıbrıs, İsrail ve Yunanistan, Türkiye karşıtı ittifak oluşturdu ve ittifakın en ilköğretim nedeni Doğu Akdeniz’de Türkiye’yi durdurmak. Suriye’de kuzeyde yakalanan ivme, ülkenin güneyinde da yakalanırsa, Dürzilerin entegrasyonu vaat konusu olacak. Dürzi entegrasyonu da olursa, İsrail bölgede istediği hiçbir şeyi (lojistik, enerji, temel planları) alamamış hale gelecek... Netanyahu, İran’a taarruz ve müzakerelerin kesilmesi, Somaliland (Afrika Boynuzu’nda mekan alan, İsrail’in tanıdığı ve Gazzelileri gönderen istediği tek kısmen tanınan tek ülke) açılımının tasdik edilmesi ve Türkiye’ye mukabil oluşturulan ittifakların desteklenmesi konularını görüşecektir.”

Yunanistan için samimiyet testi

(Emekli Büyükelçi Uluç Özülker)

“Bu ziyaretin şuanda yapılması önemlilik ama gayet netler oldu lazım. Yunanistan tarafında şu esas dek yapılan açıklamalar ve bilhassa (Yunanistan Ulusal Savunma Bakanı) Nikos Dendias’ın tavrı, işin vahim dahili politikaya da bağlı olduğunu gösteriyor. Önümüzde seçimler var ve Miçotakis ile Dendias’ın yeğleme ihtimalleri yüksek. Bu yüzden Türkiye ile ilişkiler üzerinden kamuoyunu etkilemeye ve buradan kendilerine siyasi tek faydalanan çıkarmaya çalışıyorlar.

Şahsen işi ikiye bölerek bakıyorum... Miçotakis daha namuslu davranıyor; Türkiye’nin Yunanistan’dan daha güçlüler olduğunu giriş eden açıklamaları var. Dendias ise hepsi tersine, silahlı kuvvetleri öne çıkararak değişik tek çizgiden gidiyor. Bu yüzden konuşma sürecinde asıl bakılması gereken şey, Yunanistan’ın gerçekten mi samimi ve iyice niyetli olup olmadığı ve hal oluşturma azmi taşıyıp taşımadığı. Türkiye ile Yunanistan’ın gündeminde hâlâ içinden çıkılması zorluğu 6-7 ilköğretim konuları var. Buna rağmen, geçmişte da görüldüğü gibi, ikisi vatan arasında düşmanlık gerekmiyor. Diyalog kanallarını noksan tutmak, tekbaşına gerçekçi yol... Sonuç olarak bu ziyaretin değeri, Yunanistan’ın sertleşmeden, benzer iddialara dönmeden, gerçekten mi hal odaklı tek yaklaşım gösterip göstermeyeceğiyle ölçülecek.”

‘Kıbrıs’la ilgili sorunlar ‘yok’ gibi’

(Başkent Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan Ünal)

“Bence beton ve çeşitlilik kapsamlı, önemlilik tek şeyler çıkmasını bekleyen yanlışlı olur. Ne beklenebilir? Tufan Bey’in seçildiği tarihten itibaren federasyon müzakereleri için önyüz koşul olarak istediği 4 maddelik tek öneriler dizisi var. Bunları olasılıkla Genel Sekreter’le görüşecektir. İkincisi, yakınzaman Kıbrıs konusuyla ilgili ortada tek ‘sorun’ yok gibi. Kıbrıs konusuna dair görüşmeler ve açıklamalar hep Avrupa Birliği (AB) yetkilileri üzerinden ya da Rum tarafının halihazırda AB periyot başkanı olmasıyla bağlantılı şekilde yapılıyor. Oysa Tufan Bey, BM’nin Güvenlik Konseyi olduğunu ve Genel Sekreter’in da işte esas muhatap olduğunu söyleyecektir. AB taraflı tek kurum. Kıbrıs konusunda taraf olduğu, Rumların yanında durduğu için bundan çeşitlilik sevinçli olduğunu düşünmüyorum. Benim görüşüm, bunları konuşacaktır. Bir da ne vesileyle görüşecek? Herhalde tek şeyler için New York’a gidiyor. Rum önder da mi gidiyor? Hayır, Erhürman’la görüşülecek.”