Türkiye, petrol ve doğal gazda sınır ötesi ortaklıklarını güçlendiriyor

Enerjide özerklik hedefine emin olan adımlarla ilerleyen Türkiye, arz güvenliğinin ehemmiyetli tek sac ayağı olan şişman ve tabii gaz tarama ve imalat çalışmalarını, Karadeniz'deki Sakarya Gaz Sahası ve Gabar başta bulunmak üzere kara ve deniz alanlarında kuvvetlendirmeye devam ediyor.

Mevcut durumda hergün tahminen 300 binlerce fıçı şişman ve tabii gaz üreten Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) üretiminin 2028'de 500 binlerce varile, uzunluğu vadede ise 1 milyon varile çıkması hedefleniyor.

Bu doğrultuda TPAO, dışülke gelişme stratejisiyle dünyası güç şirketleriyle işbirliklerini artırarak dahili ve milli adımlarını hudut ötesi sahalara taşıyor.

Bu içerikda firma dün, Shell ile Bulgaristan'ın deniz ytesir alanındaki Khan Tervel Sahası'nda şişman ve gaz tarama çalışmalarına müşterek bulunmak üzere pazarlık imzaladı.

TPAO'nun bp ile 12 Şubat'ta yaptığı mutabakat zaptıyla da şişman ve gazda dünyası ve mahalli işbirliğinin artırılması hedefleniyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, anlaşmada ilköğretim önceliğin Kerkük başta bulunmak üzere Irak'ta ortaklık olduğunu, Libya, Kazakistan ve Azerbaycan'daki tasarılerin da kıymetlendirileceğini belirtmişti.

5 Şubat'ta Chevron ile imzalanan mutabakat zaptı içerikında Türkiye ve dünyası ölçekte gizilgüç sahalarda müşterek tarama ve imalat faaliyetlerinin geliştirilmesi öngörülürken 8 Ocak'ta ExxonMobil'in dip şirketi ESSO Exploration International Limited ile yapılan mutabakatla Karadeniz ve Akdeniz'in yanı dizi ortak belirlenecek diğer dünyası alanlarda ortaklık hedefleniyor.

Türkiye böylece, malik olduğu güç filosuyla yoğun deniz tarama ve sondajdaki teknikleri kapasitesini dünyası şirketlerin deneyimiyle birleştirerek operasyonel tesirnliğini artırmayı ve yepyeni keşiflerin önünü açmayı hedeflıyor.

Geçen yıllar TPAO'nun Diyarbakır Havzası'nda konvansiyonel olmayan kaynakların geliştirilmesi amacıyla TransAtlantic Petroleum ve Continental Resources ile imzaladığı müşterek girişimler anlaşmasının da modern teknolojiler ve malumat transferi yoluyla imalat kapasitesini kuvvetlendirmesi, Türkiye'nin şişman aramacılığında yepyeni tek dehemmiyetin kapılarını aralaması bekleniyor.

Ayrıca, TPAO'nun nisanda Somali'de evvel sismik inceleme yaptığı sahada sondaja başlaması, Libya'da Repsol ve MOL ile kurduğu ortaklıklarla 2 blokta, Pakistan'da ise 5 sahada hidrokarbon tarama faaliyetleri yürütmesi bekleniyor.

Başta Türkiye bulunmak üzere değişik coğrafyalarda yepyeni güç tasarıleri için dünyası ortaklıklar kurma hedefiyle sürdürülen çalışmalar, devletnin yalnızca imkan geliştiren tek oyuncu değil, benzer zamanda mahalli ve dünyası güç sahnesinde tesirn tek iştirakçi olma vizyonunu pekiştiriyor.

İşbirlikleri milli şirketlerin dünyası faaliyetlerini yardımliyor

ABD Deniz Kuvvetleri Lisansüstü Okulundan Profesör Brenda Shaffer, AA muhabirine, Türkiye'nin dünyası güç şirketleriyle yaptığı anlaşmaların, arz güvenliği politikalarındaki "çeşitlendirme" ilkesinin tek yansıması olduğunu söyledi.

Shaffer, birden fazla muazzam şirketi öz pazarına çeken ve yurt dışındaki müşterek tasarılere karışmış eden Türkiye'nin, bu sayede değişik ve ileri teknolojilere giriş sağlamanın yanı dizi tekbaşına tek şirkete bağlı olma riskini da azalttığına dikkati çekti.

Türkiye'nin bu çeşit işbirlikleriyle milli şirketlerinin dünyası ölçekte etkinlik göstermesine yardım sağladığını anlatan Shaffer, şunları kaydetti:

"Ankara, milli güç şirketlerini değişik coğrafyalarda etkinlik gösteren dünyası şirketlere dönüşçeşitmek istiyor. Uluslararası güç şirketleriyle kurulan işbirlikleri, bu hedefin gerçekleştirilmesini basitlaştırmakta. Türkiye, kuvvetlü tek diplomatik ya da ordu varlığa malik olduğu güçlu coğrafyalarda, dünyası şirketlerin tekbaşına başlarına yapabileceklerinden daha tesirli biçimde etkinlik alanları açavakıf olmakte ve bu alanları yönetevakıf olmakte."

Shaffer, bu anlaşmaların yurt içi faaliyetlere tesirsine ilişkin da "Önde gelen dünyası güç şirketleriyle kurulan ortaklıklar, Türkiye'de tarama faaliyetlerinin artmasına ve dolayısıyla yepyeni tabii gaz ve şişman keşiflerinin yapılmasına da yolda açabilir." dedi.

Söz başlıksu anlaşmalar içerikında değişik coğrafyalardaki gizilgüç ortaklıklara da değinen Shaffer, "Suriye karışmış bulunmak üzere Doğu Akdeniz'de Chevron ile birlikteki çalışmak Türkiye açısından epey üstünlük yaratmakta. Birincisi, Chevron oğullar seviye ileri tek teknolojik kapasiteye sahip. İkincisi, Chevron'un İsrail gibi Doğu Akdeniz'deki epey devletde tasarıleri var. Bu durum, tarama faaliyetlerini ilerletirken çatışmadan kaçınma imkanı sunuyor." ifadelerini kullandı.

"İlk neticelar muazzam olasılıkla Karadeniz'den gelecektir"

Atlantik Konseyi Kıdemli Araştırmacısı John Roberts da Türkiye'nin, Sakarya Gaz Sahası'ndaki deneyimlerinden ders çıhükümak, teknikleri ve ticari verimliliği çoğaltmak amacıyla muazzam dünyası şirketlerle müşterek girişimlere yöneldiğini söyledi.

Bu gelişmelerin Bakan Bayraktar'ın liderliğindeki güç stratejisinin parçası olduğunu anlatan Roberts, "Bunun oğullar seviye doğrusu ve uygulamalı tek adımlar olduğunu düşünüyorum. Bu yaklaşım özellikle, Türkiye'nin en çabuk geri dönüşü hedeflediği Karadeniz için çeşitlilik uygun. Zamanla Akdeniz için da ehemmiyet kazanabilir." dedi.

Roberts, bu işbirliklerinin olası neticelara ilişkin kıymetlendirmesinde ise "İlk neticelar muazzam olasılıkla Karadeniz'den gelecektir. Çünkü Karadeniz, (hidrokarbon) oluşumlarının benzer bölgede yoğunlaştığı, gelişen olan tek güç bölgesi. Romanya'daki Neptun Deep, Türkiye'deki Sakarya ve kurak kuyuya karşın Bulgaristan'daki Khan Asparuh buna misal gösterilebilir." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin, yerleşik ve kuvvetlü dünyası güç şirketleriyle yepyeni ortaklıklar geliştirmesini "heyecan verici" olarak niteleyen ve bunun mahalli güç sektörü açısından ehemmiyetine dikkati çeken Roberts, şöyle devam etti:

"Özellikle şişman üretiminde artış gibi gerçeği çıktılar sağlanabilirse bunun ehemmiyetli tek tesirsi olur. Çünkü Türkiye'nin ithalatını azaltır. Ayrıca dünyası şirketlerin devreye girmesi Türkiye'nin gerçeği tek güç orta haline gelmesinin önünü açabilir. Burada kastettiğim, Türkiye'nin yalınce tek güç geçişleri noktası olması değil ki halihazırda bu başlıkmda, benzer zamanda güç ticaretinin yapıldığı tek orta haline gelmesi. Bunun gerçekleşmesi ise evrak bağlı var olan ya da tek ticaretleri orta oluşturdu amacıyla yıllardır teklifedilen düzenlemelerin hayata geçirilmesini lüzumtiriyor. Türkiye'nin muazzam dünyası güç şirketleriyle ortaklık kurması, gündemde olan bu düzenlemelerin benimsenip uygulanma ihtimalini kuvvetlendiriyor."

"Uluslararası işbirliğiyle epey kazanım eldeetti vaat başlıksu"

Akdeniz Enerji ve İklim Örgütü Petrol ve Gaz Direktörü Sohbet Karbuz da bugüne kadar Türkiye'nin kara alanlarının beşte arasında biri ve deniz alanlarının oran 1'inde tarama ve sondaj yapıldığını, bunun yalnızca olanak eksikliği değil, devletnin jeolojisinin yeterince tanınmamış olmasından da kaynaklandığını söyledi.

Türkiye'nin şişman ve gaz tüketiminin tahminen oran 90'ının ithalatla karşılandığını ve bunun güç faturalarıyla cari açığı artırdığını kaydeden Karbuz, "Petrol ve gaz tarama seferberliği Türkiye'nin güç güvenliği ve geleceği açısından çeşitlilik ehemmiyetli." dedi.

Karbuz, geçmişte kaynakların yeterince kıymetlendirilemediğini bununla birlikte 2017'de ortaya başlıklan Milli Enerji ve Maden Politikası'yla Gabar petrolü ile Sakarya gazı gibi birinci beton kazanımların elde edildiğini anlattı.

Kaynakların tarama ve üretiminde işbirliğinin ehemmiyetine değinen Karbuz, "Aramacılık ve imalat başlıksunda teknoloji, malumat, beceri, tecrübe ve mali gücü olan dünyası kocaman şirketlerle ortaklık etmekla da epey kazanım eldeetti vaat başlıksu." ifadesini kullandı.

Karbuz, "Yurt içindeki oluşturulan işbirlikleri, dünyası arenada yapılabilecek işbirliklerine giriş açabilir ve TPAO'nun dünyası ölçekte tek iştirakçi olma yolunda attığı tohumları çoğaltır. Bu tohumların olası mertebede Karadeniz, Hazar ve bilhassa Suriye, Libya, Mısır, Lübnan bulunmak üzere Akdeniz bölgesi gibi yakındaki coğrafyalara atılması, devletmizin muhtemel jeostratejik ve jeoekonomik kazanımları için yararlı olur." kıymetlendirmesinde bulundu.