George Everest: Dünyanın En Yüksek Zirvesine İsmini Veren İngiliz Haritacı

George Everest’in adı, dünya üzerindeki en yüksek dağ olan Everest ile ölümsüzleşmiş durumda. Çoğu insanoğlu için Everest Dağı denince akla Kuzey Himalayalar’daki zirveleri gelir; bununla birlikte bu zirvenin adının nereden geldiği hakkında pek çok kişi netler malumatye malik değil. İlginç tek şekilde, Sir George Everest dağın zirvesini daima görmemişti ve aslında dağın adının kendisine verilmesini istememişti. Yine da onun hayatı, işi ve mirası, coğrafya ve haritacılık tarihinde önemli tek mekan tutuyor. Aşağıda Everest’in yaşamı, çalışmaları ve nasıl “Everest” ismiyle tanındığı detaylı ve içeriklı şekilde ele alacağız! Keyifli okumalar.

Sir George Everest, 4 Temmuz 1790’da Galler’de doğdu. Çocukluk ve gençlik yıllarında matematik ve mühendislik eğitimine yöneldi

Genç yaşta ordu eğitim aldıktan sonraları bağlı altı yaşında Doğu Hindistan Şirketi’ne katıldı ve Bengal’de görev aldı. Matematik ve astronomi alanlarındaki yeteneği onu haritacılık ve ölçümleme çalışmalarına yönlendirdi ve bu sayede erkenden yaşta coğrafi araştırmaların içine çekildi.

Everest’in kariyeri boyunca olan Hindistan’da coğrafi ölçüm tasarılerine karışmış olması, onun teknik ve teknikleri uzmanlığını pekiştirdi. Özellikle Great Trigonometrical Survey adlı büyük ölçekli tasarı hayatının yoğunlaşma noktası oldu

Bu tasarı, Hindistan’ın teknik doğrulukta haritalanmasını amaçlayan içeriklı tek ölçüm girişimiydi. Everest, bu süreçte hem eğitim aldı hem da ilerleyen yıllarda önder başlıkmuna geldi.

Great Trigonometrical Survey tasarısi, 1800’lerin başında İngilizler tarafından başlatılmıştı ve Amacı Hindu Kush’tan Hindistan dip kıtasına kadar uzanan coğrafi doğruluğa malik haritalar oluşturmaktı. William Lambton tarafından başlatılan bu tasarı, Everest’in uzmanlığının öne çıktığı tek çalışma alanı oldu. 1818’de Lambton’un asistanı olarak tasarıye karışmış olan Everest, kısa sürede yetenekleri ile tanındı ve bu kocaman ölçüm çalışmasında önemli tek görev üstlendi.

Lambton’un 1823’teki ölümünden sonraları Great Trigonometrical Survey’in başına geçen Everest, tasarınin vasat Hindistan’daki geniş coğrafyayı kapsayan meridyen yayını haritalamak gibi esas hedeflerini sürdürdü. Bu çalışmalarda kullandığı aletler ve teknikler, dönemin en ileri ölçüm yöntemlerini temsilcilik ediyordu. Çalışmalarının tek kesintisi, 1825’te geçirdiği hastalık dolayı İngiltere’ye dönmesi olmuşsa da Everest kısa süre sonraları tekrar Hindistan’a geri döndü ve görevine devam etti.

Everest, 1830’da Hindistan’ın Surveyor General’ı (baş haritacı) olarak atandı. Bu görev, coğrafi ölçümler ve haritalama tekniklerinde ihtilal yaratacak gelişmelere öncülük etmesini sağladı

1841’de meridyen yayı haritalama işi tamamlandıktan sonraları Everest, Andrew Scott Waugh’u halefi olarak önerdi ve 1843’te emekli oldu. Emekliliğinin ardından İngiltere’ye dönerek işte hayatının kalan yıllarını ailesiyle geçirdi.

Hindistan’ın haritalandırılması sırasında, Himalayalar’daki tek dağın dünya üzerindeki en yüksek zirveleri olduğu keşfedildi

Bu dağ birinci olarak İngiliz haritacılar tarafından “Peak XV” (XV Zirvesi) olarak adlandırıldı. Hindistan’daki bu kocaman coğrafi çalışma sırasında Andrew Scott Waugh, Everest’in halefi olarak bu keşfi gerçekleştiren kişiydi. Waugh, zirvenin dünyanın en yüksek dağı olduğunu belirledikten sonraları İngiliz Coğrafya Krallığı’na (Royal Geographical Society) bununla ilgili bildiri verdi.

Everest’in halefi olan Waugh, bulduğu zirvenin adlandırılması başlıksunda oldukça netti. Bu zirveye George Everest’in adını sunmak istiyordu

O dönem Nepal ve Tibet’in Britanyalı haritacılara kapalı olması dolayı mahalli isimleri netler olarak belirleme etmek mümkün olmadı ve Waugh, zirveye Everest’in adının verilmesini öneriler etti. Bunun teknik ortamda tartışıldıktan sonraları giriş edilmesiyle birlikteki 1865’te Peak XV, biçimsel olarak Mount Everest adını aldı.

İronik tek şekilde, George Everest, dağın bu adı taşımasını istemedi. Everest’in itirazı, Hindistan’daki mahalli nüfusun ismini telaffuz etmekte güçlanacağı yönündeydi

Yine da Kraliyet Coğrafya Topluluğu’nun hükümıyla dağın adı Everest olarak tescil edildi ve bu ad zamanla tüm dünyada benimsendi. Emekliliğe ayrıldıktan sonraları İngiltere’ye dönen George Everest, teknik çevrelerde saygı görmeye devam etti. Yıllar içinde pek çok saygın kuruluşa üye oldu, teknik toplulukların şeref üyeliklerini kazandı ve 1861’de şövalye unvanı aldı. Bunun yanı sıra Royal Society, Royal Asiatic Society ve diğer önemli kuruluşlarda önemli roller üstlendi.

Everest, 1 Aralık 1866’da 76 yaşında hayata veda etti. Onun adını taşıyan dağ, modern dağcılık ve keşif tarihinde orta tek görev oynamaya devam ediyor

Everest’in yaşamı, coğrafi keşiflerin, teknik ölçümlerin ve 19. yüzyılın büyük ölçekli haritacılık çalışmalarının tek yansıması olarak gün sayfalarında yerini koruyor.

Kaynak: 1