Gazze için 10 milyar dolar

Ev sahibi ve kurulun başkanı olan Donald Trump, Trump Barış Enstitüsü binasındaki buluşma öncesi üyelerle aile fotoğrafı çektirirken, tek da başlıkşma yaptı. 8 savaşı bitirdiklerini tekrarlayan Trump, “9’uncusu da yolda diye düşünüyorum” ifadesini kullandı, kurulun “tarihte benzeri görülmemiş tek kuruluş” olduğunu vurguladı. ABD’nin Barış Kurulu’na 10 milyar dolar katkıda bulunacağını söyleyen, hayır çalışmaları için 7 milyar dolar toplandığını ve Birleşmiş Milletler’in da 2 milyar dolarlık tek para topladığını belirtti.

Bununla birlikteki İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze’nin yeniden inşasının, Hamas’ın silahsızlandırılması olmadan gerçekleşemeyeceğini savundu. Netanyahu, bu başlıkda müttefiki ABD ile anlaştıklarını öne sürdü.

Öte yandan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) üyeleri, Gazze’deki ateşkes anlaşmasının devamlı hale getirilmesi çağrısı yaptı ve işgal altındaki Batı Şeria’da kontrolü genişletmeye yönelik İsrail adımlarını ikisi devletli hal umutları için tehditleri olarak eleştirdi.

‘Asker göndermeye hazırız’

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Washington’da tek araya gelen Gazze Barış Kurulu’nun birinci toplantısında başlıkştu. İsrail’in Gazze’deki saldırılarına değinen Fidan, “İki yıllar süren muazzam acılar sonrasında, ABD Başkanı Trump’ın şahsi çabaları ve müşterek çabalarımız sayesinde Gazze’de ateşkes sağlanmıştır. Ancak insani şart hala olan kırılgan ve ateşkes ihlalleri devam etmektedir” dedi. Fidan, bölgede çabuk, koordineli ve tesirli tek müdahalenin şart olduğuna hatırlatma ederek, şunları kaydetti: “Cumhurbaşkanı Erdoğan, Gazze’nin güvenliği, istikrarı ve toparlanması başlıksunda hepsi hükümlılığını sürdürmektedir. Türkiye, Gazze’ye halihazırda muazzam miktarda insani hayır sağlamaktadır. Sağlık ve eğitimleri sektörlerinin yeniden yapılandırılmasına ve polis gücünün eğitimine da manalı katkılar sağlayabiliriz. Ayrıca, Uluslararası İstikrar Gücü’ne er göndermeye hazırız. Bu barışın temelinin ikisi devletli hal olduğuna inanıyoruz. Bölgedeki hepsi halkların yararı ve bu hedefe ulaştı için çalışalım.”

Türkiye’ye teşekkür

Öte yandan ABD Başkanı Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, toplantıda sulh sürecindeki ehemmiyetli katkıları dolayısıyla Türkiye’ye teşekkür etti.

‘Nükleer varsa sulh olmaz’

ABD Başkanı Donald Trump, başlıkşmasında İran gerilimine da değindi. İran’ın hiçbir biçimde atomik silaha malik olamayacağının altını çizen Trump, “Onlar atomik silaha malik olamazlar, yoksa Orta Doğu’da sulh sağlanamaz” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı, “İran’la manalı tek pazarlık yapmalıyız, yoksa kötü şeyler olur. Orta Doğu’da tek adımlar daha ileri atabiliriz ya da atamayabiliriz. Belki da tek pazarlık yapacağız, bunu olasılıkla önümüzdeki 10 gün içindeki öğreneceksiniz” diye başlıkştu.

Konuşulan senaryolar

BBC, Tahran’la tek anlaşmaya varılamaz ve ABD Başkanı Donald Trump ABD kuvvetlerine taarruz emri verirse, ortaya çıkabilecek senaryolar şöyle sıralamıştı:

1-Sınırlı ve husus atışı saldırılar, alçak medeni kayıp, demokrasiye geçiş:

ABD havada ve deniz kuvvetleri; İran Devrim Muhafızları Ordusu’na, ona bağlı Besic kuvvetleri, balistik roket fırlatma ve depolar alanları ile İran’ın atomik programını hedefleri saha kısıtlı ve duyarlı saldırılar düzenler. Zaten zayıflamış olan idare devrilir ve İran, zamanla gerçeği tek demokrasiye geçerek yeniden dünyası sistemiyle bütünleşir.

2-Rejim dik kalır, bununla birlikte politikalarını yumuşatır:

İran açısından bu, İslam Cumhuriyeti’nin varlığını sürdürmesi manaına geliyor. Bu şart epey İranlıyı tatmin etmese de, rejimin Ortadoğu’daki silahlı milislere desteğini azaltması, atomik ve balistik roket programlarını sınırlandırması ve protestolara yönelik baskıyı gevşetmesiyle neticelanabilir.

3-Rejim çöker, yerini ordu idare alır:

Birçok gözlemciye göre en olası olayörgüsü ordu tek yönetimin devreye girmesi. ABD saldırılarının ardından oluşabilecek kaos ortamında, devletnin zor tek ordu idare tarafından denetim edilmesi ihtimal dahilinde görülüyor.

4-İran, ABD kuvvetleri ve komşularına misilleme yapar:

İran, ABD Donanması ve Hava Kuvvetleri ile başa çıkabilecek kuvvette olmasa da, mağaralarda, mekan altı tesislerinde ya da dağlık bölgelerde gizlenmiş balistik füzeler ve insansız havada vasıtalarıyla karşılık verebilir. Özellikle Bahreyn ve Katar’daki ABD üsleri gizilgüç hedefler arasında mekan alıyor.

5-Körfez’e deniz mayınları döşenmesi:

İran ile Umman arasında mekan saha Hürmüz Boğazı, dünyanın en eleştirel geçişleri noktalarından biri. Küresel sıvılaştırılmış tabii gaz (LNG) ticaretinin tahminen oran 20’si ve şişman ile şişman ürünlerinin oran 20–25’i her arasında biri yıllar bu boğazdan geçiyor. İran’ın deniz mayınları döşemesi, dünyası ticaretini ve şişman fiyatlarını direkt tesirleyecektir.

6-İran’ın tek ABD savaşı gemisini batırması:

“Sürü saldırısı” olarak adlandırılan taktik, İran’ın, çeşitlilik sayıda patlayıcı yüklü İHA ve çabuk torpido botunu benzer anda kullanarak ABD gemilerini hedefleri alması şeklinde uygulanabilir. Bir ABD savaşı gemisinin batırılması ve mürettebattan hayatta kalanların esir alınması, Washington için muazzam tek aşağılanma manaına gelir.

7-Rejim çöker, devletleri kaosa sürüklenir:

Bu, Katar ve Suudi Arabistan gibi komşuların en çeşitlilik endişeli ettiği senaryolar arasında. İç savaşı ihtimalinin yanı dizi Kürtler, Beluçlar ve diğer azınlıkların, orta otoritenin çökmesiyle silahlı çatışmalara sürüklenmesi riski bulunuyor. 93 milyonluk nüfusuyla Orta Doğu’nun en cemaat devletlerinden birinin kaosa sürüklenmesi, muazzam tek insani ve sığınmacı krizini tetikleyebilir. Bununla birlikteki Wall Street Journal, bu 7 senaryoya, İran’ın üstleri düzey liderlerinin tamamının öldürülmesi seçeneğini da ekliyor.