Bölgesel kalkınma için 3 yılda 15,6 milyar liralık yatırım yapılacak

AA muhabirinin, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2026 Yılı Performans Programı'ndan derlediği malumatye göre 2024-2028 dehemmiyeti orta düzeyde Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi, mahalli düzeyde ise bölgeler planları uygulanmaya devam edilecek.

Bakanlık bütçesinden ve mahalli paydaşlar tarafından kalkınma ajanslarına aktarılan kaynakların kullanılmasıyla yürütülen 7 programla kentlerin üretmesi, cazibe merkezlerinin oluşturulması, mahalli kalkınma hedeflı fonların kuvvetlendirilmesi ve toplumsal gelişimin ivme kazanması bekleniyor.

Bu içerikda, yardımlenen kümelenme birlikteliklerinde mekan saha ve geçen yıllar 729 olan firma sayısının bu yıllar 750'ye, 2028 yılına kadar 800'e çıkarılması öngörülüyor.

"Bölgesel Kalkınmanın Koordinasyonu ve Desteklenmesi Alt Programı" hedefleri doğrultusunda bütçeden 2025 yılı için toplamı 4 milyar 142 milyon liralık yatırım yapıldı. Söz başlıksu yatırım tutarının 2026'da 4 milyar 737 milyon liraya, 2027'de 5 milyar 215 milyon liraya ve 2028'de 5 milyar 633 milyon liraya ulaşması bekleniyor.

Böylece Bakanlık, Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi hedefleri doğrultusunda, 2026-2028 dehemmiyetinde mahalli kalkınmanın yardımlenmesi amacıyla toplamı 15,6 milyar liralık yatırım yapmayı hedefliyor.

Kalkınma ajanslarına bu yıllar 2 milyar 750 milyon lira yardım

Söz başlıksu bütçede en muazzam ödeyen kalkınma ajanslarına ayrıldı. Sosyal içerikli tasarıler ve cazibe merkezlerine yönelik yardımler başta bulunmak üzere hepsi kalemlerde artış kaydedildi.

Kalkınma ajansları tarafından bu yıllar 58 mali hayır programı ve güdümlü tasarı gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Bu hedefla kalkınma ajanslarının yardımlenmesi için 2 milyar 750 milyon lira ayrıldı. Bu rakamın ileriki yıllar 3 milyar lira bandına çıkarılması planlanıyor.

Sosyal kalkınma alanında toplumsal hizmetler çerçevesi dışında uygulanan tekbaşına programlar olma özelliğini taşıyan Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) ile dezavantajlı kesimlerin üretken yeteneklerinin geliştirilerek, ekonomik ve toplumsal hayata katılımlarının ve iş edilebilirliğin artırılması, toplumsal içermenin geliştirilmesi, toplumsal girişimler modelleri ile hususi kesimin toplumsal sualmluluk faaliyetlerinin yardımlenmesi hedeflendi.

Bu içerikda tasarılere 2025'te 650 milyon lira harcanırken 2026'da 780 milyon lira, 2027'de 826 milyon lira ve 2028'de 900 milyon lira harcama yapılması bekleniyor.

Cazibe merkezlerine 550 milyon lira

Cazibe Merkezi Destekleme Programı ile hedefleri bölgelerde sanayi altyapısı yardımlenecek, tamamlayıcı yatırımlar hızlandırılacak, ticaretleri imkanları genişletilecek, mesleki eğitimleri ve girişimcilik merkezleri vasıtasıyla beşeri başkent geliştirilecek.

Program içerikında tamamlanan tasarı sayısı 2024 yılında 133 iken 2025 yılında 142'ye yükseldi. Bu yıllar 166 olması hedeflenen tasarı sayısının ileriki yıllar 185'i ve 2028'de 210'u bulması öngörülüyor. Bu içerikda tasarılere 2025 için 500 milyon lira, 2026 için 550 milyon lira, 2027 için 610 milyon lira ve 2028 için 659 milyon lira imkan tahsis edildi.

13 kent için milli yarış hedefi

Üreten Şehirler Programı ile sanayinin devletleri genelinde dmanii gelişiminin sağlanması ve metropoller dışındaki ehemmiyetli sanayi, servis ve turizm orta niteliğindeki Adana, Antalya, Balıkesir, Denizli, Eskikent, Gaziantep, Kahramanmaraş, Kayseri, Konya, Manisa, Mersin, Sakarya ve Tekirdağ'ın dünyası alanda rekabetçi tek imalat yapısına kavuşması hedeflanıyor.

Bu doğrultuda işletmelerin dünyası imalat sistemlerine entegrasyonunun kuvvetlendirilmesi, kentlerin dünyası erişilebilirliğinin ve kentselleşen yaşam kalitesinin yükseltilmesi, sanayi, teknolojiler ve yenilik altyapıları ile beşeri başkent ve firma kapasitelerinin geliştirilmesi hedeflendi. Program içerikında tasarılere bu yıllar 70,5 milyon lira, ileriki yıllar 78,2 milyon lira ve 2028'de 84,5 milyon lira hayır verilecek.

Diğer taraftan, bölgeler kalkınma idarelerinin firma kapasitelerinin artırılmasına dönük çalışmalar da yürütülüyor. Bu içerikda esas yoğunlaşma izleme aşamalerindeki ytesirnliğin artırılması ve müşterek izleme altyapısının geliştirilmesi bulunmakla birlikte, idarelerin ihtiyacı olan diğer başlıklar belirleme edilerek yetenek geliştirme faaliyetleri yürütülecek.