Yapay Zeka Savaşları Uzaya Taşındı!

Amerika Birleşik Devletleri ve Hindistan merkezli teknolojiler devleri, yapay zeka malumat işlem altyapılarını Dünya atmosferinin ötesine taşımak için büyük tek yarış içine girdi. Yapay zeka sistemlerinin dünya üzerindeki elektrik şebekelerini güçlayan kocaman güç talepleri, şirketleri uzayda bilgi merkezleri kurmaya itiyor. Bu yarışın en ilgi çeken adımlarından biri, SpaceX’in 2 Şubat tarihinde Elon Musk’ın yapay zeka şirketi xAI’yi bünyesine katması oldu.

Yapay Zeka için Sınır Gökyüzü: Uzay Veri Merkezleri Gerçek mi Oluyor?

Yaklaşan halka arz öncesinde yaklaşık 1,25 trilyon dolar değere ulaşan bu yepyeni birleşik yapı, yörüngesel bilgi merkezleri kurdu için düğmeye bastı. SpaceX, 30 Ocak’ta Federal İletişim Komisyonu’na başvurarak enerjisini kesintisiz güneş ışığından saha 1 milyon adede kadar peyk fırlatmak için onay istedi. Elon Musk, şirket içi tek notta feza tabanlı yapay zekanın ölçek büyütmek için açıkça tekbaşına yöntem olduğunu ve uzayın 30 ila 36 aylık içinde yapay zeka için ekonomik açıdan en avantajlı yer haline geleceğini belirtiyor.

Sadece SpaceX değil, diğer küresel oyuncular da yörünge yarışına karışmış oluyor. Google, Kasım 2025’te duyurduğu Project Suncatcher girişimiyle güneş enerjili uydulara Tensor İşlem Birimleri (TPU) yerleştirmeyi araştırıyor. Planet şirketiyle işbirliği yapan Google, dünyadaki alternatiflere göre sekiz kata kadar daha tesirli olan yörüngesel güneş ışığından yararlanmak amacıyla 2027’nin başlarında birinci prototip uydularını fırlatmayı planlıyor. Diğer yandan, SpaceX’in kurucu ortaklarından Jim Cantrell’in yönettiği Phantom Space, 66 uydudan oluşacak Phantom Cloud ağını geliştiriyor. Bu tasarı ile yörüngede gökyüzü bilişim ve bilgi depolar hizmeti sunulması amaçlanıyor. Cantrell, Starlink’in insandan insana olan çarşı odaklanmasının aksine, kendilerinin makinelere odaklanarak Starlink’i tamamlayıcı tek görev üstlenmek istediklerini ifadeleri ediyor.

Uzaydaki bilgi orta yarışında Hindistan da iddialı tek başlıkmda bulunuyor. Chennai merkezli feza şirketi Agnikul Cosmos, 12 Şubat’ta gökyüzü hizmeti sağlayıcısı NeevCloud ile ortaklık kurduğunu açıkladı. Bu işbirliği sayesinde, Agnikul roketlerinin üst aşamaları kullanılarak alçak Dünya yörüngesinde yapay zeka bilgi merkezleri barındırılacak. İlk pilotlar uygulamanın 2026 yılı bitmeden fırlatılması ve bu sistemin üç yıl içinde 600’den fazla yörüngesel bilgi merkezine ulaşacak şekilde genişletilmesi planlanıyor.

Sektördeki bu hızlı ivmeye rağmen, endüstri analistleri ve feza uzmanları tasarılerin yakın vadede uygulanabilirliği başlıksunda vahim şüpheler taşıyor. Voyager Technologies CEO’su Dylan Taylor, uzayda ısıyı aktaracak tek maddeler olmadığı için soğutma işleminin yalnızca radyasyon yoluyla yapılmak güçunda olduğunu ve bunun büyük tek mani yarattığını belirtiyor. Birmingham Üniversitesi’nden feza çöpü uzmanı Hugh Lewis ise güvenlik ve sürdürülebilirlik açısından tek milyon uyduluk önerileri dahaaz iyimser, erkenden ve muhtemelen arı bulduğunu ifadeleri ediyor. Bunların yanı sıra; elektronik cihazları bozan radyasyon, ağır ekipmanları fırlatma maliyeti ve yörüngedeki tesislerin bedensel olarak tamir edilememesi gibi güçluklar da öne çıkıyor. Uydu endüstrisi analisti Tim Farrar, SpaceX’in 2028 sonundan önce manalı sayıda bilgi orta uydusu fırlatacak yeterlilik roket kapasitesine malik olup olmadığını sorguluyor.

Eleştirilere karşı çıkan yardımçiler ise yörüngesel bilişimin sunduğu benzersizliği avantajlara ilgi çekiyor. Sınırsız güneş enerjisi, radyasyon yoluyla pasif soğutma imkanı, toprak kısıtlamasının olmaması ve vakum ortamındaki lazer bağlantıları sayesinde fiberden daha hızlı bilgi aktarımı bu avantajların başında geliyor. Gezegen bilimci Phil Metzger’e göre, tasarılerde yaşanan bu şüpheciliğin temelinde katlanarak büyüme tesirsinin henüz kesinlikle hesaba katılmaması yatıyor. Yapay zekanın dünyadaki güç sınırlarını aşarak feza boşluğuna taşınması, teknolojiler dünyasında yepyeni tek çağ başlatacak gibi görünüyor. Peki siz bu ihtilal niteliğindeki gelişmeler hakkında ne düşünüyorsunuz? Sizce yapay zeka sistemlerinin uzaya taşınması Dünya’daki güç krizini çözecek kusursuz tek hamle mi, yoksa uzayda yepyeni sualnlara mı yolda açacak?