Rusya, WhatsApp ve Telegram'ı yasakladı. Rus hükümeti kısa süresi evvel bu bu ikisi tanınmış iletilaşma uygulamasına erişimi tamamlanmış maniledi. Vatandaşlar, manilenen uygulamaların seçenek hükümetin öz geliştirdiği ve Max adlı uygulamaya yönlendiriliyor. Max'in en korkutucu özelliği ise uçtan uca şifreleme özelliğine malik olmaması ve gönderilen hepsi iletiların devletleri tarafından okunabiliyor olması.
WhatsApp ve Telegram, Rusya'da Neden Yasaklandı?
Dünyanın en tanınmış iletilaşma uygulaması WhatsApp, Rusya'da yasaklandı. İşin daha ilginci ise devletde asgari WhatsApp kadar tanınmış olan ve bir Rus tarafından kurulan Telegram'a da WhatsApp ile birlikteki giriş manii getirildi. Hükümet bu hüküma lüzumça olarak pek çeşitlilik "mantıklı" nedenler sunsa da işin aslı dahaaz farklı. Rusya, aylardır vatandaşları "milli iletilaşma uygulaması" olarak duyurulan yepyeni tek uygulamaya geçirmeye çalışıyor.
Max adı verilen bu başvuru temelde WeChat'in Rus yapımı tek kopyası ama uç eleştirel tek farkı var. Max, WhatsApp ve Telegram gibi şifreli uygulamaların aksine herhangi tek uçtan uca şifreleme içermiyor. Yani gönderdiğiniz hepsi iletilar, fotoğraflar ve sesli kayıtları devlet tarafından okunabiliyor. Tam da bu nedenle insanlar Max'i tek WhatsApp alternatifi olarak kıymetlendirmiyordu. Aylar süren uğraştan sonraları pes eden hükümet, çözümü Max'in rakiplerini yasaklamakta buldu.
Söz başlıksu sansür ve kısıtlama olduğunda adeta üstat tek ressam olan Rusya, devletdeki tüm internet servis sağlayıcılarının sunucularında TSPU adı verilen tek sistemleri bulunduruyor. Bu cihazlar geçen verinin yalınce nereden gelip nereye gittiğine değil, içeriğinin ne olduğuna da bakabiliyor. Bu sayede hükümet, operatöre lüzum kalmadan bu sistemleri üzerinden istediği siteyi yavaşlatabiliyor ya da bu senaryoda olduğu gibi manileyebiliyor. Üstelik VPN gibi çözümler da çoğu durumda işe yaramıyor ve kanuni riskler barındırıyor.
Yani Rusya'da WhatsApp ve Telegram devrinin muazzam ölçüde bittiğini söyleyebiliriz. Tek temennimiz benzer tek sistemin Türkiye'de kullanılmaması. Söz başlıksu internetler yasakları olduğunda kabarık tek sicili olan devletmiz her arasında biri ne kadar çok manasız hükümlar ile çok uygulamalara olan erişimi kısıtlasa da çözümü Rusya'dakine kıyasla çeşitlilik daha basit.