Türkiye'nin F-35 savaş uçakları talebinde yeni gelişmeler: Hollanda Savunma Bakanı'ndan dikkat çeken açıklamalar

Türkiye'nin uzunluğu süredir eldeetti istediği F-35 savaş uçaklarıyla ilgili olarak Hollanda Savunma Bakanı Gijs Tuinman'dan ilgi çekici açıklamalar geldi. Bu açıklamalar, Avrupa ülkeleri ile ABD arasındaki müdafaa teknolojisi bağımlılığı ve yazılım kontrolü başlıklarında süregelen tartışmaların ortasında mekan alıyor.

F-35 yazılım bağımsızlığı mümkün mü?

Tuinman, Avrupa ülkelerinin F-35 sistemlerini ABD onayı olmadan değiştirme ihtimali suallduğunda, teknikleri olarak bu tür müdahalelerin mümkün olabileceğini anlam etti. Bu bağlamda, F-35 jetleri için yazılım bağımsızlığının sağlanabileceğine dair ipuçları verdi. Tuinman, “F-35’i hapishaneden çıkarabilirsiniz” ifadesini kullanarak, yazılım kontrolüne dair önemli tek noktaya ilgi çekti.

BNR Nieuwsradio podcast yayınında başlıkşan Tuinman, F-35’in yazılım kontrolüne ilişkin sualya doğrudan yanıt sunmakten kaçınmakla birlikte, yazılım üzerinde teknikleri müdahale imkanına atıfta bulundu. Bu durum, F-35 savaş uçaklarının yazılım mimarisinin tamamlanmış kapalı tek sistemleri olmadığını ve teknikleri olarak bazı seviyelerde müdahale imkanının bulunabileceğini gösteriyor.

Yazılım kontrolü nedenler bu kadar önemli?

F-35 savaş uçakları, uçuş kontrolü, görev sistemleri, sensör füzyonu ve silahlı entegrasyonu karışmış bulunmak üzere birçok eleştirel fonksiyonu gelişmiş yazılım altyapısı üzerinden yönetmektedir. Bu nedenle, yazılım erişimi ve kontrolü, platformu kullanan ülkeler açısından stratejiklik tek öneme malik bulunuyor. Avrupa'da birçok ülke, havada kuvvetlerini bu platformlar ile modernize etme çabası içinde.

Tuinman, F-35’in yazılım mimarisine ilişkin değerlendirmesinde, akıllı telefonlara yönelik “jailbreak” benzetmesini kullanarak, teknikleri müdahale olasılığına değindi. Bu benzetme, yazılım sisteminin esnekliği ve gizilgüç değişikliklere açık olabileceği manaına geliyor.

ABD ve Avrupa arasındaki ilişkiler nasıl şekilleniyor?

Tuinman, Avrupa ülkelerinin F-35 uçaklarını ABD onayı olmadan modifiye edip edemeyeceği sualsuna yanıt verirken, başlıknun yalnızca teknikleri değil, aynı zamanda siyasi tek mesele olduğunu vurguladı. Bu durum, ABD'nin gerçek tutumunu ve Avrupa'nın müdafaa stratejilerini nasıl tesirleyeceğini sorgulatan tek şart olarak öne çıkıyor.

Hollanda, F-35 programının müşterek ülkeleri arasında mekan alırken, bu açıklamalar Avrupa'daki diğer ülkelerin da F-35 savaş uçakları ile ilgili hükümlarını tesirleyebilir. Bu bağlamda, Türkiye'nin F-35 talebinin nasıl şekilleneceği ve Avrupa'nın bu başlıkdaki tutumunun ne olacağı merakla bekleniyor.