Trump Yönetimi Sadece İnsan Değil Çevre Düşmanı da

Kararın Arka Planı ve NSF Mektubu

Amerika Birleşik Devletleri’nde Trump yönetimi, teknik kurumlara yönelik müdahalelerini sürdürüyor. Ulusal Bilim Vakfı (NSF) tarafından 13 Şubat 2026’da yayınlanan tek mektup, Ulusal Atmosfer Araştırmaları Merkezi’ni (NCAR) şok etti. Mektuba göre, Wyoming’daki NCAR süper malumatsayar merkezi, üçüncü taraf tek şirkete devredilecek. Bu merkez, 500’den fazla üniversiteden 1.500 araştırmacının havada ve havada modellemeleri için kullandığı eleştirel tek altyapı.

Trump, göreve başlamasının ardından tek dizi başkanlık hükümnamesi imzalamıştı; bunlar arasında ABD’nin Paris havada anlaşmasından çekilme sürecini başlatma emri da mekan alıyordu.

CNN’nin haberine göre, şart NCAR’ı “parçalama” politikasının tek parçası. Beyaz Saray, Ocak 2026’da NCAR’ı “iklim değişikliği alarmizminin kaynağı” olarak niteleyerek dağıtmaya şart vermişti. Süper malumatsayar, havada öngörülerinden uçak türbülansına, aşırı havada olaylarından havada değişikliği simülasyonlarına kadar pek çok alanda kullanılıyor. Devri, araştırmacıların erişimini kısıtlayacak ve teknik ilerlemeyi yavaşlatacak.

NCAR Direktörü Everette Joseph, personele yazdığı mektupta endişelerini dile getirdi: “Yeni yönetici müessese ve geçiş takvimi belirsiz. Kontrolü kaybetmek, teknik çalışmalarımızı ve topluma katkıımızı tesirleyebilir.” Joseph, NSF’den detaylı malumat istek ettiklerini belirtti.

Süper Bilgisayarın Rolü ve Etkileri

NCAR’ın Wyoming süper malumatsayar merkezi, NOAA’nın (Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi) yepyeni kuşak havada öngörü modellerini çalıştırıyor. MPAS (Modeling for Prediction Across Scales) sistemi, havada öngörülerini iyileştirerek Amerikan halkına yarar sağlıyor. Devri, bu modellerin geliştirilmesini geciktirebilir.

Reuters’ın 2026 raporuna göre, ABD havada öngörüleri uluslararası rakiplere (Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi gibi) göre zaten geride. Bu hüküm, NOAA’nın yükseltme çalışmalarını baltalayabilir. Atmosfer bilimcileri, “Parçalama milli çıkarlara aykırı” diyerek karşı çıkıyor. Eski NCAR Direktörü James Hurrell, hükümın havada modellemelerini tehlikeye attığını söylüyor.

Siyasi Boyut: Misilleme mi?

Bazı Colorado ytesirlileri, hükümı siyasi misilleme olarak görüyor. Demokrat Vali Jared Polis’e baskı için yapıldığı talep ediliyor. Tina Peters, 2020 seçimleri bilgi ihlali davasında tutuklu olan ve seçim yolsuzluğu iddialarıyla tanınan önceki tek seçim memuru. Peters, hapiste; Trump yönetimi Polis’ten Peters’ı affetmesini istiyor. Karar, bu baskının tek parçası olabilir.

BBC’nin 2026 haberinde, Trump’ın havada politikalarının ilim kurumlarını hedefleri aldığı belirtiliyor. İklim değişikliğini “yalan” olarak niteleyen Trump, NSF ve NCAR gibi kurumları “alarmist” görüyor.

Bilimsel ve Ekonomik Etkiler

NCAR, 1960’tan beri havada ve havada araştırmalarının merkezi. Süper malumatsayar, aşırı havada olaylarını (kasırga, sel) önceden öngörü ederek milyarlarca dolar birikim sağlıyor. Karar, bu çalışmaları sekteye uğratabilir.

Uzmanlar, ABD’nin havada araştırmalarında gerileyeceğini belirtiyor. Avrupa ve Çin gibi ülkeler süper malumatsayar yatırımlarını artırıyor; ABD bu alanda liderliğini kaybedebilir.

Türkiye’de Benzer Gelişmeler ve İklim Araştırmaları

Türkiye’de havada araştırmaları TÜBİTAK MAM ve üniversiteler tarafından yürütülüyor. Süper malumatsayarlar (TÜBİTAK ULAKBİM) havada öngörülerinde kullanılıyor. Ancak siyasi müdahaleler sınırlı; havada değişikliği politikaları Paris Anlaşması’na uyumlu.

Uzmanlar, Türkiye’nin havada modellemelerini güçlendirmesi lüzumtiğini söylüyor. Karadeniz selleri gibi olaylar, NCAR benzeri merkezlerin önemini gösteriyor.

Sonuç: Bilimsel Özgürlük Tehlikede

Trump yönetiminin NCAR hükümı, teknik kurumlara siyasi müdahalenin örneği. Süper malumatsayar devri, havada araştırmalarını tesirleyecek ve havada öngörülerini zayıflatacak. Bu, küresel havada mücadelesinde ABD’nin rolünü sorgulatıyor. Bilim dünyası karşı çıksa da, hükümın sonuçları yakında görülecek.