Teknoloji Devlerinin Sahip Olduğu En Büyük 10 Yapay Zeka Veri Merkezi Ortaya Çıktı

Yapay zeka yarışının tüm hızıyla devam ettiği bu dönemde, büyük teknoloji şirketleri altyapılarını genişletmek için yüz milyarlarca dolar yatırım yapıyor. Yapılan yatırımların merkezinde, devasa güç tüketen ve özel olarak tasarlanmış yapay zeka veri merkezleri bulunuyor. Bu tesisler, günümüzün en gelişmiş yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak için gerekli olan süper hesaplama gücünü sağlıyor. İşte, büyük teknoloji şirketlerine ait en büyük 10 yapay zeka veri merkezi.

Yapay Zeka Veri Merkezleri Neden Bu Kadar Önem Taşıyor?

Geleneksel veri merkezlerinden farklı olarak yapay zeka süper bilgisayar merkezleri, yüz binlerce yüksek performanslı GPU veya özel hızlandırıcı çipten oluşan devasa kümeler barındırıyor. Bu tesisler, bir küçük şehrin ihtiyaç duyduğu kadar elektrik tüketirken sıvı soğutma sistemleri ile donatılıyor.

Büyük ölçekli yapay zeka altyapısı yatırımları, donanım piyasasını derinden etkiledi ve teknoloji şirketlerini kendi özel çiplerini üretmeye sevk etti. Şirketler, bu altyapıyı kurmak ve işletmek için her yıl onlarca milyar dolar bütçe ayırıyor. Yapay zeka sunucu tesisleri listesi, bu yapıların tahmini güç kapasitelerine göre şekilleniyor.

ABD’deki En Büyük 10 Yapay Zeka Veri Merkezi

Liste, SemiAnalysis araştırma firmasının verileri ve kamuya açık bilgiler ışığında hazırlandı. Güç kapasiteleri ve teknik özellikler şirketler tarafından tam olarak açıklanmadığı için liste tahmini değerler içeriyor.

10. xAI – Colossus 1 (Memphis, Tennessee)

Elon Musk’ın yapay zeka şirketi xAI’ın ilk büyük tesisi olan Colossus 1, Tennessee’nin Memphis kentinde bulunuyor. Bu tesis, Grok asistanının ilk eğitildiği yer olarak tarihi bir öneme sahip. Dikkat çekici olan, tesisin sadece 122 gün gibi rekor bir sürede inşa edilmiş olması.

Tesis, 200.000 ila 230.000 arasında NVIDIA Hopper ve yeni nesil GB200 karışımı GPU barındırıyor. Operasyonel güç kapasitesi yaklaşık 300 megawatt seviyesinde. Colossus 1 tamamen faal durumda olsa da, daha büyük projeler ve gelecekteki eğitimler için Colossus 2 tesisine kaydırıldı. Bu tesis, yapay zeka veri merkezi yatırımlarının ne kadar hızlı hayata geçirilebileceğinin somut bir kanıtı.

9. OpenAI – Stargate Projesi (Abilene, Texas)

OpenAI’nin Stargate Projesi, Teksas’ın Abilene kentinde Oracle, Crusoe ve SoftBank gibi dev ortaklarla yürütülen çığır açıcı bir girişim. Proje, birden fazla tesisi kapsayan bir kampüs olarak tasarlandı. İlk binalar 2025 yılı sonunda faaliyete geçti ve eğitim iş yüklerini işlemeye başladı.

Projenin tamamının 100 milyar dolarlık ilk yatırım aşaması bulunuyor, uzun vadeli vizyon ise 500 milyar doları aşan bir yatırım öngörüyor. İlk aşamada 200 megawatt operasyonel güce sahip tesis, birden fazla lokasyonda toplamda 1 gigawatt’ın üzerine çıkmayı hedefliyor. Tesiste, aşamalar halinde 150.000’e kadar NVIDIA GB200 GPU’nun devreye alınması planlanıyor.

8. Amazon (AWS) – Mississippi Veri Merkezi (Canton, Mississippi)

Amazon Web Services’in Mississippi’deki Canton yapay zeka veri merkezi, halen kısmen inşaat halinde olan stratejik tesislerden bir tanesi. Bu tesisin en ayırt edici özelliği, rakiplerinin aksine NVIDIA GPU’ları yerine Amazon’un kendi özel üretimi olan Trainium 2 çiplerini kullanmasından geliyor.

Bu durum, Amazon’un donanım bağımsızlığı stratejisinin bir göstergesi. Tesisin mevcut güç kapasitesi 300 megawatt’ın üzerinde ve 2027 yılı ortasına kadar 1 gigawatt’a çıkarılması hedefleniyor. Tesis, yüz binlerce Trainium 2 ASIC çipi barındırıyor. İlk yatırımı 3 milyar dolar olarak açıklanan tesis, mevcut AWS tesislerine yakınlığı sayesinde lojistik ve güç altyapısından verimli bir şekilde yararlanıyor.

7. Microsoft – Fairwater Kampüsü (Mount Pleasant, Wisconsin)

Microsoft’un Fairwater kampüsü, Wisconsin’in Mount Pleasant bölgesinde 315 dönümlük geniş bir arazi üzerine kurulu. Microsoft, bu tesisi sıfır su tüketen sıvı soğutma teknolojisi ile dünyanın en güçlü ve en verimli yapay zeka veri merkezi olarak tanımlıyor.

Bu soğutma sistemi, geleneksel sistemlere kıyasla büyük miktarda su tasarrufu sağlıyor. Güç kapasitesi 350 megawatt’ın üzerinde olan tesis, yüz binlerce NVIDIA GB200 ve gelecek nesil GB300 GPU barındırıyor. Microsoft, bu tesise 7 milyar doların üzerinde yatırım yaptı. Küresel yapay zeka veri merkezleri için bu kampüs bir model niteliği taşıyor.

6. xAI – Colossus 2 (Memphis, Tennessee)

Colossus 2, orijinal Colossus 1 tesisinin hemen yanında inşa edilen ve onu katbekat aşan bir dev. Bu tesis, genellikle dünyanın en büyük süper bilgisayarı olarak anılıyor. Elon Musk’ın tamamen yapay zeka tarafından yönetilen bir yazılım şirketi kurma projesi olan “Macro Hard”ın omurgasını oluşturacak.

Operasyonel güç kapasitesi 350-400 megawatt aralığında ve 110.000’den fazla NVIDIA GB200 GPU içeriyor. Uydu görüntülerine göre mevcut soğutma altyapısı yaklaşık 350 megawatt ile sınırlı, ancak 2026 ortasına kadar 1 gigawatt hedefine ulaşılması planlanıyor. Tesis kısmen 2025 ortasından beri faaliyette.

5. Microsoft – Atlanta Tesisi (Atlanta, Georgia)

Microsoft’un Atlanta tesisi, Fairwater ailesinin bir parçası ve Wisconsin’deki ana tesisle birlikte dağıtık bir “yapay zeka süper fabrikası” oluşturuyor. Bu birleşik altyapı, özellikle OpenAI ve Azure AI eğitim iş yükleri için kritik bir rol oynuyor.

Kullanıcıların Not Defteri veya Paint’te Copilot’u kullandığı zaman, sorgularının işlendiği yer büyük olasılıkla burası. Güç kapasitesi 350 megawatt’ın üzerinde olan tesis, yüksek yoğunluklu raflarda yüz binlerce NVIDIA GB200/GB300 GPU barındırıyor. Yakın gelecekte diğer tesislerle bağlantı kurarak kapasitesini ikiye katlaması planlanıyor.

4. Amazon (AWS) – Project Rainier (New Carlisle, Indiana)

Amazon’un Project Rainier tesisi, 1200 dönümü aşan devasa bir alan üzerine kurulu ve 2025 sonunda tam kapasiteyle faaliyete geçti. Bu tesis, özellikle Anthropic’in Claude modellerinin eğitimi için büyük ölçekli ve özel bir altyapı sağlıyor.

NVIDIA dışı hiperskalecilerdeki ilk büyük yapay zeka kümesi olma özelliği taşıyor. Operasyonel güç kapasitesi 420-500 megawatt arasında değişiyor ve yaklaşık 500.000 Trainium 2 ASIC çipi barındırıyor. Amazon, kapasiteyi ikiye katlama planlarını açıkladı. Bu devasa yapay zeka süper bilgisayar merkezine yapılan ilk yatırım 11 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.

3. Meta – Columbus Tesisi (Columbus / New Albany, Ohio)

Meta’nın Columbus tesisi, şirketin en son Llama modellerini eğitmek için kullandığı Prometheus süper kümesini barındırıyor. İlginç bir şekilde, bu tesis doğrudan rakip Google’ın Columbus tesisinin tam karşısında yer alıyor.

Bölgenin bir küresel AI veri merkezleri üssü haline geldiğini gösteren bu yerleşimde, hızlı devreye alma için geçici yüksek yoğunluklu “çadır” yapılar da kullanılıyor. Bu esnek mimari, Meta’ya hızlı ölçeklenme imkanı tanıyor. Güç kapasitesi 500 megawatt’ın üzerinde ve yüz binlerce hızlandırıcı çip içeriyor.

2. Google – Omaha Kümesi (Omaha, Nebraska / Council Bluffs, Iowa)

Google’ın Omaha kümesi, Nebraska’daki Omaha ve Iowa’daki Council Bluffs’ta birden fazla tesisi birbirine bağlayan dağıtık ve fiber ağ tabanlı bir tasarıma sahip. Bu entegre yapı, Google’ın birleşik yapay zeka eğitim altyapısını güçlendiriyor.

Modellerin farklı lokasyonlar arasında sorunsuz eğitilmesini sağlayan bu yapının toplam kampüs güç kapasitesi 1 gigawatt’ın üzerinde. Bunun 500 megawatt’tan fazlası doğrudan yapay zeka iş yüklerine ayrılmış durumda. Tesis, çok nesilli Tensor İşlem Birimleri (TPU) dahil yüz binlerce özel hızlandırıcı çip barındırıyor.

1. Google – Columbus Kümesi (New Albany/Columbus Bölgesi, Ohio)

Google’ın Columbus kümesi, birçok metriğe göre şu anda dünyanın en büyük birleşik yapay zeka veri merkezi unvanını taşıyor. Çok kampüslü, yüksek bant genişlikli fiberle birbirine sıkıca bağlı tasarımı, devasa ölçekte dağıtık eğitime olanak tanıyor.

Google, yapay zeka alanındaki küresel liderliğini pekiştirmek amacıyla devasa bir hesaplama merkezi inşa etti. “Gemini Evi” olarak anılan bu tesis, şirketin bayrak gemisi yapay zeka modeli serisi Gemini’nin eğitildiği ve barındırıldığı ana merkez konumunda. Aynı zamanda, Google’ın yapay zeka araştırma birimi DeepMind’ın ileri düzey geliştirme çalışmalarına da ev sahipliği yapıyor. Tesisin teknik ölçeği, rakamlarla ifade edildiğinde daha da etkileyici bir hal alıyor. Kurulu toplam güç kapasitesi 1 gigawatt’ı aşan komplekste, bu enerjinin yarısından fazlası doğrudan yapay zeka işlem yükleri için tahsis edilmiş durumda. Altyapının kalbinde, yapay zekâ işlemleri için özel olarak tasarlanmış yüz binlerce Tensor İşlem Birimi (TPU) bulunuyor.

Finansal boyutu da en az teknik kapasitesi kadar dikkat çeken projeye, Google’ın 7-8 milyar doları aşan bir yatırım yaptığı belirtiliyor. Bu yatırım, şirketin yapay zeka alanındaki gelecek stratejisinin ve bu teknolojiye verdiği önemin somut bir göstergesi olarak yorumlanıyor.

Yapay Zeka Altyapı Yatırımları Geleceğin Şehirlerini Ve Ekonomisini Şekillendiriyor

Küresel yapay zekâ altyapı yatırımları hız kesmeden büyümeye devam ediyor. Mevcut rakamların, şirketlerin haftalık olarak açıkladığı yeni finansman ve kapasite duyurularıyla hızla geride kaldığı gözlemleniyor. NVIDIA, beş trilyon dolarlık piyasa değeri hedefine doğru ilerlerken, diğer büyük oyuncuların değerlemesi de 1,6 trilyon dolar seviyelerini aşmış durumda.

Bu ölçekteki yatırımlar, devasa yapay zekâ veri merkezlerinin inşasını beraberinde getiriyor. Bu tesislerin enerji ve su tüketiminin ulusal ölçekte kaynak talebi yaratacak düzeyde olması, ciddi çevresel ve sosyal endişeleri de gündeme taşıyor. Şirketler, operasyonlarını daha sürdürülebilir hale getirmek için verimlilik ve yenilenebilir enerji çözümlerine yönelik çabalarını artırmak zorunda kalıyor.

Konunun sosyal boyutuna dikkat çeken Microsoft CEO’su Satya Nadella, şirketlerin topluma somut ve adil bir değer sunmaması halinde “sosyal izinlerini” hızla kaybedeceği uyarısında bulunuyor. Bu ifade, teknoloji devlerinin sadece finansal başarı değil, aynı zamanda toplumsal kabul ve sorumlulukla da değerlendirileceği gerçeğinin altını çiziyor.