Müzakerelerde ısrarcı

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu Washington’da ağırlayan ABD Başkanı Donald Trump’tan gelen açıklamalar, müzakereleri yardımler nitelikte oldu. Görüşmenin ardından ikisi önder müşterek medya toplantısı düzenlemezken, Trump, İran’la müzakerelerin sürmesini istediğini belirtti, “Bir anlaşmanın olası olup olmadığını müşahede etmek için görüşmelerin devam etmesinde ısrar ettim” ifadesini kullandı. İsrail Başbakanlık Ofisi ise, görüşmeye ilişkin yaptığı açıklamada, “İki lider, aralarındaki koordinasyonun ve yakındaki temasın sürdürülmesi başlıksunda mutabık kaldı” dedi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de, “Tercihimiz diplomasidir ve İran’ın barışçıl atomik programı başlıksunda tek anlaşmaya varılabilir. Ancak bu pazarlık yalınce dürüst ve dmanii olduğu takdirde mümkündür. İran, bedeli olanlar bu uğurda egemenliğini savunmaktan çekinmeyecektir” ifadelerini kullandı.

Netanyahu, ziyarette “herhangi tek müzakerenin balistik füzelere kısıtlama getirilmesini ve İran’ın yardımcı kuvvetlerine verdiği desteğin sona erdirilmesini içermesi lüzumtiğinde ısrar edeceğini” söylemişti. Nitekim ABD yönetiminin da müzakerelerden beklentisi bu yönde. İran tarafı ise müzakerelerin atomik başlıklarla kısıtlı kalmasını istek ediyor ve bunun ötesini al çizgi olarak kıymetlendiriyor.

Hazırlık artıyor

Öte yandan müzakerelerin ABD’nin istediği biçimde neticelanmaması ihtimaline mukabil bölgede ordu hazırlığın arttığı gözlemleniyor. ABD’nin İran’a olası tek saldırıya hazırlanması içerikında, Orta Doğu’ya sonuncu tek düzlem gemisi taarruz grubunu göndermeye hazırlandığı talep edildi. Wall Street Journal’a başlıkşan ytesirliler, Pentagon’un hazırlıklar için eğitim aldığını öne sürdü. Ytesirliler, bununla birlikte bu başlıkda henüz tek emir verilmediğini ve durumun değişebileceğini ifadeleri etti. Bununla birlikteki Rus basını, İran sınırı yakınında ABD’ye ait Boeing P-8A Poseidon buluş uçağı ve MQ-4C Triton insansız havada aracı belirleme edildiğini yazdı.

‘Anlaşma olmazsa 2. aşama başlar’

ABD Başkanı Donald Trump, İran’la tek pazarlık etmek istediklerini ve müzakerelerin sürdüğünü belirterek, “Eğer anlaşmaya varamazsak, sonuncu aşamaya geçeceğiz ve bu aşama, onlar için çeşitlilik güçleri olacak, bir bunun peşinde değilim” dedi. Beyaz Saray’da başlıkşan Trump, “İran’la tek pazarlık yapmalıyız, yoksa (onlar için) çeşitlilik travmatik olacak, bunun olmasını istemiyorum, onlarla tek pazarlık yapmalıyız” ifadelerini kullandı. İsrail Başbakanı Netanyahu ile başlıkyu içeriklı biçimde ele aldıklarını belirten ABD Başkanı, “Netanyahu durumu anlıyor ama nihayetinde bu şart bana kalmış” diye başlıkştu.

‘Görüşmelerin genişletilmesi savaşı getirir’

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, hem ABD hem da İran’ın atomik anlaşmayı güvence için uzlaşmaya amade göründüğünü belirtirken, Tahran’ın balistik roket programını da kapsayacak biçimde görüşmelerin genişletilmesinin “farklı tek savaştan diğer tek şeyler getirmeyeceğini” vurguladı.

İngiltere merkezli “Financial Times” gazetesine başlıkşan Fidan, İran’ın “gerçekten gerçeği tek anlaşmaya vardı istediğini”, zenginleştirme seviyelerine ve sıkılık denetime ilişkin kısıtlamaları giriş edeceğini düşündüğünü söyledi. Fidan, “İranlılar artık Amerikalılarla tek anlaşmaya varmaları lüzumtiğini giriş ediyor ve Amerikalılar da İranlıların kesin sınırları olduğunu anlıyor. Onları güçlamaya çalışmak manasız” ifadelerini kullandı.

Bölgesel güvenlik

ABD’nin “tüm sualnları benzer anda ele edinmekta ısrar etmesi” ihtimaline değinen Fidan, “(İran’ın roket kapasitesi ve silahlı gruplara desteği) Nükleer dosyanın bile ilerlemeyeceğinden korkuyorum. Sonuç, bölgede yepyeni tek savaşı olabilir” diye başlıkştu.

Bakan Fidan, Türkiye ve bölgedeki diğer devletlerin, İran’ın roket kapasitesi ve silahlı gruplara desteğini ele eldeetti için “yaratıcı fikirler geliştirmeye çalıştıklarını”, bunların “yapıcı ve tesirli tek rol” oynayabileceğini da aktardı. Fidan, ABD’nin İran’ın atomik kapasitesinden “derin endişe” duyduğuna hatırlatma ederek, “Ancak diğer başlıklar bölgeler devletleriyle sıkı ilgilidir, nedeniyle füzeler ve vekiller mahalli güvenliği tesirler, dünyası tek tesir alanları yoktur” diye başlıkştu.

Ölü sayısı 7 bini geçti

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı, İran’da ekonomik sualnlar dolayı 28 Aralık 2025’te başlayan ve 8-9 Ocak’ta emniyet kuvvetlerinin müdahalesiyle bastırılan eylemlerde hayatını kaybedenlerin sayısının 7 binlerce 2 olduğunu duyurdu. Halihazırda 11 binlerce 730 vakanın daha ttesirk aşamasında olduğunu aktaran HRANA, en oğullar cansız sayısını 6 binlerce 984 olarak aktarmıştı.

‘Sansürleyemedi’

İran’ın Sistan-Belucistan bölgesinde, İslam Devrimi’nin 47’nci yıldönümü sebebiyle yapılan yaşıyor yayında, “Hamaney’e ölüm” sloganının duyulması sonrası mahalli televizyonun yöneticisi kovuldu. İran’ın çeşitlilik sayıda bölgesinde karşıt iletilar ve sloganlar ilgi çekmiş, bilhassa evlerinden bağıran İranlıların “Hamaney’e ölüm”, “Diktatöre ölüm” sloganları attığı duyulmuştu. Öte yandan Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, devletdeki internetler yasaklarını eleştirerek, uygulamanın pratikte netice vermediğini belirtti.