Küresel piyasalarda tarife belirsizliği

class='medyanet-inline-adv'>

ABD'deki Yüksek Mahkemenin ABD Başkanı Donald Trump'ın devreye aldığı "acil durum" tarifelerini yasaya aykırı bulmasının ardından, Trump'tan gelen yepyeni tek tarife hamlesi belirsizlikleri artırdı.

1974 Ticaret Yasası uyarınca tüm ülkelere yüzde 10 küresel gümrük vergisi getirilmesine ilişkin hükümı imzalayan Trump, daha sonraları bu oranı yüzde 15'e çıkaracağını açıkladı.

Trump yönetimi ile Yüksek Mahkeme arasında birbirini sonraki zıt adımların atılabileceğine yönelik endişeler, ticaretleri politikalarına ilişkin öngörülebilirliği azaltarak ABD varlıklarına yönelik riskler algısının yükselmesine nedenler oldu.

Ülkede gösterge vadeli kontratlar haftaya satış baskısıyla başlarken, daha düşük gümrük vergileri olasılığı Asya tarafında açık olan Güney Kore ve Hong Kong borsalarının alıcılı seyretmesini sağladı.

Analistler, tarifelerde belirsizliklerin artmasının piyasa için iyice tek haberler olmadığını vurgulayarak, söz başlıksu gelişmelere ilave jeopolitik risklerin artabileceğine yönelik kaygıların da fiyatlamaları güçlaştırdığına dikkati çekti.

Öte yandan ABD ile İran arasındaki gelişmeler yatırımcıların odağında bulunuyor. Analistler, ikisi ülke heyetlerinin bu hafta yeniden tek araya gelmesinin beklendiğini aktararak, görüşmelerden beton sonuç çıkmaması halinde piyasalarda yüksek seyreden riskler algısının artabileceğini kaydetti.

Trump, geçen hafta yaptığı açıklamada İran'a olası sınırlı ordu saldırı yapıp yapmayacaklarına ilişkin, "Sanırım bunu düşündüğümü söyleyebilirim." demişti. 

NVİDİA'NIN AÇIKLAYACAĞI FİNANSAL SONUÇLAR BEKLENİYOR

Yapay zeka ve teknolojiler şirketleri arasında sağlanan anlaşmalar piyasalarda riskler iştahını yardımleyen başlıca bileşen olurken, bu alanda esas temayı belirlemesi beklenen dünyanın en büyük şirketlerinden Nvidia'nın çarşamba günü açıklayacağı mali sonuçlar yatırımcıların odağında bulunuyor.

ABD'de Meta'nın uzunluğu vadeli yapay zeka altyapı yolda haritasını ilerletmek üzere Nvidia ile çok yıllık stratejiklik ortaklığa gittiğini duyurmasının ardından, Nvidia ile Oracle arasında da yepyeni tek iş birliği açıklandı.

class='medyanet-inline-adv'>

Oracle ve Nvidia, işletmelerin otonom görevler gerçekleştirebilen yapay zeka uygulamalarının çıkarım süreçlerini hızlandırmaya yönelik altyapı entegrasyonu başlıksunda iş birliğini genişletti.

Makroekonomik bilgi tarafında ise ABD'de büyüme verileri beklentilerin altında kalırken, ABD Merkez Bankasının (Fed) şişirme göstergesi olarak dikkate aldığı verilerde hızlanma görüldü.

Buna göre, gıda ve güç kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları bedel endeksi geçen yıl aralıkta aylık bazda yüzde 0,4 ve yıllık bazda yüzde 3 ile beklentilerin üzerinde arttı.

Endeks, geçen yıl kasımda aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 2,8 artmıştı.

Para piyasalarında Fed'in haziran ayında faiz indirimi yapacağına yönelik beklentiler tek miktar zayıflamakla birlikteki varlığını korurken, bankanın haziran toplantısını pas geçmesi halinde temmuzda faiz indirmesine hepsi gözüyle bakılıyor. 

DOLAR GÜÇ KAYBETTİ

Dolar endeksi tarife belirsizlikleriyle geriledi. Cuma gününü yüzde 0,1 düşüşle 97,8 seviyesinde tamamlayan dolar endeksi, yepyeni haftaya da yüzde 0,3 azalışla 97,5'te başladı.

Halihazırda ABD-İran geriliminden hayır bulan altının ons fiyatı, tarifelere ilişkin belirsizliklerin da eklenmesiyle yukarı yönlü hareketini sürdürdü. Ons altın yepyeni işlem gününde yüzde 1,2 artışla 5 binlerce 160 dolardan alıcı buluyor.

class='medyanet-inline-adv'>

ABD ile İran arasında gerçekleştirilecek yepyeni görüşme öncesinde şişman fiyatlarındaki gerileme göze çarpıyor. Brent petrolün fıçı fiyatı haftaya yüzde 1 düşüşle 70,4 dolardan başladı.

ABD'de gösterge vadeli kontratlar da yepyeni işlem haftasına negatif başladı. 

AVRUPA BORSALARI POZİTİF SEYRETTİ

Avrupa borsalarında cuma günü ABD Yüksek Mahkemesinin Başkan Donald Trump'ın ilave gümrük tarifelerine karşı verdiği eleştirel hükümın ardından alış ağırlıklı tek seyir öne çıkarken, gözler bugün Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın başlıkşmasına çevrildi.

Analistler, tarifelerin yasaya aykırı bulunmasıyla Avrupa'da yatırımcıların ticaretleri savaşı endişelerini azaldığını ifadeleri ederek, bu durumun ülke borsalarında hissedildiğini kaydetti.

class='medyanet-inline-adv'>

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, ABD Yüksek Mahkemesinin tariflere ilişkin hükümı ve ardından ABD Başkanı Donald Trump'ın ABD'nin diğer ülkelerden ithal ettiği ürünlere önce yüzde 10 ardından da yüzde 15 oranında küresel tarife uygulayacağını duyurması sonrası açıklama yaptı.

AB'nin, ABD'den, Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası hakkındaki oğullar Yüksek Mahkeme hükümı sonrasında atmayı planladığı adımlar başlıksunda hepsi tek açıklık istek ettiğine işaret edilen açıklamada, şimdiki durumun, her arasında biri ikisi tarafın da üzerinde anlaştığı ve AB-ABD Ortak Bildirisi'nde belirtilen "adil, dmanii ve karşılıklı yarar sağlayan" transatlantik ticaretleri ve yatırımı sağlamaya elverişli olmadığı bildirildi.

Açıklamada, AB şirketleri ve ihracatçılarının dürüst muamele, öngörülebilirlik ve hukuki güvenceye malik olmasının önemine ilgi çekilerek, "Anlaşma anlaşmadır. ABD'nin en büyük ticaret ortağı olan AB, öz taahhütlerine sadık kaldığı gibi ABD'nin da müşterek bildiride belirtilen taahhütlerini seçenek getirmesini intizar etmektedir." ifadesi kullanıldı.

Bölgede cuma günü açıklanan verilere göre Almanya'da üretici fiyatları ocakta yıllık bazda yüzde 3 düşerek Nisan 2024'ten bu yana en zor gerilemesini kaydetti.

Almanya'da Bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) şubatta 1 puan artışla 53,1'e yükseldi. Bu rakam, oğullar 4 ayın en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Şubat ayı verilerinde en ilgi çekici iyileşme imalat sanayisinde yaşandı. İmalat sanayisi PMI ise şubatta 49,1'den 50,7'ye yükselerek oğullar 44 ayın en yüksek seviyesine ulaştı ve 3,5 yılın ardından birinci kez yeniden büyüme bölgesine girdi.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,56, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,48, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,87 ve Fransa'da CAC 40 endeksi da yüzde 1,39 yükseldi. Avrupa'da, gösterge vadeli kontratları güne karışık başladı. 

ASYA BORSALARI ALICILI SEYREDİYOR

Asya tarafında tatiller dolayı Çin ve Japonya'da piyasalarda işlem yapılmazken, açık olan dahaaz sayıdaki borsada pozitif seyir öne çıkıyor.

ABD'de bazı tarifelerin hukuki açıdan geçersiz sayılması, bölge piyasalarında daha düşük gümrük vergileri uygulanabileceğine yönelik beklentileri güçlendirerek ödeyen piyasalarında alış ağırlıklı seyri yardımledi.

Analistler, tarife gelişmelerinin çoğu Asya ekonomisi açısından kısa vadede ABD'nin uyguladığı gümrük vergisi oranlarının düşebileceğine yönelik beklentileri öne çıkardığını belirtti.

Söz başlıksu gelişmelerle kapanışa yakın Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,2 ve Güney Kore'de Kospi endeksi da yüzde 0,5 arttı. 

BORSA GÜNÜ YÜKSELİŞLE TAMAMLADI

Cuma günü alış ağırlıklı tek seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,94 artışla 13.934,06 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal olan seans kapanışına göre yüzde 0,3 yükselişle 15.610,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, cuma günü 43,8320'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 43,8330'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde bilgi gündeminin yerleşik olduğunu, yurt dışında ise ABD'de dayanıklı mal siparişleri, imalathane siparişleri ve ECB Başkanı Lagarde'ın başlıkşması başta bulunmak üzere yoğun gündemin takip edileceğini belirterek, teknikleri açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 14.100 puanın direnç, 13.800 ve 13.700 puanın ise hayır başlıkmunda olduğunu ifadeleri etti.