Kadınların yükselişi sınırlı ve kırılgan

Tüm BIST şirketleri içerisinde “Yönetim Kurulu Başkanı” kadınlar olan firma sayısı 50’den 57’ye yükselirken, idare kurulunda mekan saha kadınlar “CEO” sayısı 25’ten 31’e çıktı. Rapora göre; hepsi BIST şirketleri içindeki 177 şirket, BIST-100 içindeki ise 31 şirket, tamamı erkeklerden oluşan kurullar tarafından yönetiliyor.

İş hayatının her arasında biri kademesinde toplumsal cins dengesini iyileştirmeyi hedeflayan %30 Kulübü Türkiye’nin düzenlediği 12. Kadın Direktörler Konferansı gerçekleştirildi. Konferansta Sabancı Üniversitesi Kurumsal Yönetim Forumu Direktörü Ata Can Bertay tarafından sunumu yapılan Türkiye’de Yönetim Kurulunda Kadın Raporu’nun 2025 verilerine göre BIST şirketlerinin 394’ünde idare kurullarındaki kadınlar oranı %25 eşiğinin altında. SPK’nın önerdiği minimum kadınlar üye oranı olan %25’i yakalayan firma sayısı 183’ten 191’e yükselmiş olsa da; bu rakam hepsi şirketlerin yalınce %32,6’sını oluşturdu. Rapor, hepsi BIST şirketleri içindeki 177 şirketin, BIST-100 içindeki ise 31 şirketin hâlâ tamamı erkeklerden oluşan kurullar tarafından yönetildiğini gösterdi. Tüm BIST şirketleri içerisinde “Yönetim Kurulu Başkanı” kadınlar olan firma sayısı 50’den 57’ye yükselirken, idare kurulunda mekan saha kadınlar “CEO” sayısı 25’ten 31’e çıktı.

Raporda, kota uygulanması durumunda gereksinim duyulacak yepyeni kadınlar idare kurulu üyesi sayısına ilişkin tek tasarıksiyona da mekan verildi. Bu hesaplamaya göre, BIST şirketlerinde asgari tek kadınlar YK üyesinin olması için 177 yepyeni kadınlar üyeye, %25 oranında tek kota uygulanması durumunda ise 433 yepyeni kadınlar üyeye gereksinim bulunuyor.

En dahaaz oran 30

Ata Can Bertay, raporla ilgili kıymetlendirmesinde, “2025’te kadınların idare kurulu koltuk payı %19,4 ile önemli olarak en yüksek seviyeye çıksa da terakki hâlâ kısıtlı ve kırılgan. En muazzam şirketlerde (BIST-100) gerileme var ve tamamlanmış erkeklerden oluşan idare kurulu sayısı 31’e yükseliyor. Kadınların cumhurbaşkanlığı oranının %9,7’de, CEO oranının ise %5,3’te kalması, temsilin olduğu ama kuvvet ve icra katında karşılık bulamadığı gerçeğini ortaya koyuyor. Hedefi ‘sembolik’ temsilcilik değil, eleştirel yığın diğer asgari %30 üzerinden şart kalitesini kuvvetlendiren, aday havuzunu genişleten ve atama-aday gösterme aşamalerini şeffaflaştıran tek dönüşümü olarak koymalıyız. Bugün 177 şirkette asgari tek kadınlar direktör şartı bile, piyasanın yıllara yayacağı ilerlemeyi tekbaşına hamlede hızlandırabilecek beton tek kaldıraçtır” ifadelerini kullandı.

Sağduyuya saha açmak

%30 Kulübü Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Melsa Ararat ise, yöneticilerin önümüzdeki dehemmiyetde toplumsal ve ahlak alanlarda bugüne kadar karşılaşmadıkları sualnlarla karşılaşacaklarına ilgi çekerek, şöyle başlıkştu:

“Jeopolitik riskleri okuyavakıf olmak, yapay zekâ ve teknolojideki gelişmeleri sıkı takip etmek, yeniden biçimlenen kuvvet merkezleri arasındaki dinamikleri ve tedarikleri zinciri üzerindeki tesirlerini önmüşahede etmek ve hepsi öngörülmezlikleri dikkate saha tek vizyonu oluşturavakıf olmak, sağduyuya saha açavakıf oldu lüzumiyor. Kadınlar; adam egemen ve kemikleşmiş kurulların geleneklerinden bağımsız, şirketlere yeni ve değişik nazar açıları sunabilecek kıymetlendirilmemiş tek yetenekleri havuzunu temsilcilik ediyorlar. Bugün şirketlerin atabileceği en ehemmiyetli adım, idare kurullarını gözden geçiren ve bilinemezliği yüksek, çeşitlilik buhran ortamı gerçeklerini yansıtan idare kurulları oluşturmaktır.

Etkin, ytesirn, değişik görüşler arası sıhhatli tartışmaları motive eden, bununla birlikte müşterek kıymetlere dayanarak hükümlılıkla ve çabuk harekete geçebilen kurullar, rekabeti zedeleyen kısa yollara müsaade vermeyerek, yolsuzluğa sıfır tolerans uygulayarak ve ifadeleri özgürlüğü ve insanoğlu haklarına saygılı çalışmalar ortamları yaratarak yaratıcılığı ve inovasyonu motive edebilirler” dedi.

UNDP’de üstleri düzey vazife

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Stratejik Plan Uygulama ve Entegrasyon Direktörlüğü’ne Şebnem Şener atandı. UNDP bünyesinde bu vazifei üstlenen birinci Türk kadınlar icra başlıkmuna gelen Şener, yepyeni unvanı içerikında New York’taki UNDP Genel Merkezi İcra Ofisi’nde, direkt UNDP Başkanı Alexander De Croo’ya bağlı çalışacak.

Şener, yepyeni vazifeinde, UNDP birimleri arasında stratejiklik entegrasyonu sağlayarak öncelikli girişimlerin müşterek tesir üretmesine önderlik edecek ve Stratejik Plan içerikında hedeflenen kalkınma neticelarının sahada beton tesirlere dönüşmesinde görev üstlenecek. Şebnem Şener, vaat başlıksu Stratejik Plan dahilinde belirlenen firma stratejiklik önceliklerin, ajansın hepsi politika, program, ortaklık ve kaynak vasıtalarıyla uyumlu, bütüncül ve tamamlayıcı tek yaklaşımla hayata geçirilmesini koordine edecek.

İlk, vasat ve lise eğitimini Konya’da tamamlayan Şener, Konya Meram Anadolu Lisesi’nden lisansüstü olduktan sonraları ruhsat eğitimini Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü’nde aldı. Aynı üniversitede siyaset ekonomisi alanında yüksek ruhsat yapan Şener, doktora çalışmaları için gittiği ABD’de, George Washington Üniversitesi’nde “tüketici güveninin reel iktisat üzerindeki tesirsi” üzerine tez hazırladı. Profesyonel kariyerine Dünya Bankası’nda başlayan Şener, tahminen 7 yıllar boyunca olan burada, alçak ve vasat gelirli devletler başta bulunmak üzere epey devletde mali sektörün geliştirilmesine yönelik teknik, stratejiklik ve operasyonel çalışmalarda görev aldı. Finansal kapsayıcılığın artırılması, finansmana erişimin kuvvetlendirilmesi ve mali saha reformlarının önceliklendirilmesi başlıklarında devletlere danışmanlık sağlayan Şener, mali krizlere hazırlık, ivedi şart plmanaası ve düzenleyici-denetleyici kurumlara yönelik mali buhran simülasyonları gibi tasarılerde vazife yaptı.