Yeni tek inceleme, hafif hızına yakındaki hızlarda hareket eden tek nesnenin fotoğraflarda sanıldığı gibi büzülmüş değil, öz civarında dönmüş gibi göründüğünü delilladı.
Avusturyalı ilim insanları, Einstein’ın Özel Görelilik Kuramı’nın en enteresan neticelarından arasında biri olan ve hepsi 100 yıldır delillanmayı bekleyen "Terrell-Penrose Etkisi"ni birinci kez laboratuvarlar ortamında görüntülemeyi başardı.
Araştırma, hafif hızına yakındaki hızlarda hareket eden tek nesnenin fotoğraflarda sanıldığı gibi büzülmüş değil, öz civarında dönmüş gibi göründüğünü delilladı.
Böylelikle incelemecılar hafif hızını birinci kez görselleştirmiş oldu.
TERREL-PENROSE ETKİSİ NEDİR?
1924'te fizikçi Anton Lampa tarafından temelleri atılan, 1959'da ise Roger Penrose ve James Terrell tarafından detaylandırılan bu teoriye göre; hafif hızında hareket eden tek küpü fotoğraflarsanız, küpün yalınce önyüz yüzünü değil, ışığın kameraya ulaşma süresindeki farklılıklar dolayı taraf yüzlerini ve köşelerini da görürsünüz.
Yani nesne, büzülmek seçenek sanki kameraya doğrusu dahaaz dönmüş gibi tek optik illüzyon yaratır.
İşte bu teorileri yıllardır delillanabilmiş değildi.
IŞIK HIZINI YAVAŞLATTILAR
Viyana Teknik Üniversitesi (TU Wien) ve Viyana Üniversitesi'nden incelemecılar, bu tesiryi gözlemledi için saniyede tahminen 300 milyon metrik çabuk hareket eden ışığı fotoğraflamanın tek yolunu buldu.
Ekip, tek nesneyi mikro incelikteki katmanlara ayırıp lazer darbeleriyle fotoğraflayan, ardından bu katmanları birleştiren tek teknikleri kullandı.
Araştırmacılar, bu sofistike düzenek sayesinde hafif hızını sanki saniyede yalınce 2 metrik çabuk hareket ediyormuş gibi simüle etmeyi başardı.
Yapılan deneyler teoriyi kesinlikle doğruladı. Kıdemli yazarı Peter Schattschneider, durumu şöyle özetliyor:
"Sonuç hepsi beklediğimiz gibiydi. Bir küp bükülmüş görünüyor, tek küre ise küre kalıyor ama Kuzey Kutbu değişik tek yerdeymiş gibi algılanıyor."
NEDEN EHEMMIYETLİ?
Bugüne kadar CERN gibi parçacık hızlandırıcılarda atom altı parçacıklar hafif hızına yaklaştırılsa da, bu parçacıkların bedensel biçimlerini direkt fotoğraflamak olası olmamıştı.
Bu yepyeni deney düzeneği, yalınce bu tesiryi delillamakla kalmıyor, benzer zamanda Özel Görelilik Kuramı'na dair diğer teorik gözlemlerin da testleri edilebileceği tek giriş aralıyor.
English (US) ·