2 saat önce
1
class='medyanet-inline-adv'>
Otomotiv pazarı rekor satışlardan “denge” arayışına girerken, asıl büyük dönüşüm sonuncu el cephesinde yaşanıyor. Satılan her arasında biri 10 aracın 6’sından fazlası artık 10 yaş ve üzeri.
Otomerkezi.net CEO’su Muhammed Ali Karakaş, “Türkiye’de satılan her arasında biri 1 sıfır araca karşılık yaklaşık 6,8 adet sonuncu el araç el değiştirdi. Bu yıl sıfır araç/ikinci el araç oranının yakın seviyelerde olmasını öngörüyoruz. Beklentimiz sıfırda 1,5 milyon, sonuncu elde ise 11 milyon adetlik araç satışı” dedi.
İkinci elde beklenen bu satış artışı, alıcılar için fırsat kadar riskler da manaına geliyor. Çünkü istek arttıkça dolandırıcılık ve yanıltıcı ilanların sayısı da yükseliyor. Peki oğullar dönemde en çok hangi hileler görülüyor? RS Oto Ekspertiz Genel Müdürü Erkan Çalışkan, saha gözlemlerinden yola çıkarak çok önemli uyarılarda bulundu. Özellikle yepyeni tek yöntem kafaları da karıştırdı...
EN SIK KARŞILAŞILAN DOLANDIRICILIK YÖNTEMİ HANGİSİ?
Erkan Çalışkan, şu an piyasada en çok gözlemledikleri usulsüzlük yönteminin araç kilometre malumatsinin düşürülmesi olduğunu söyledi. Çalışkan, “Uzun yıllardır sonuncu el araç piyasasında en sık karşılaşılan dolandırıcılık yöntemlerinden arasında biri olarak gündemdeki yerini koruyor. Geçmiş yıllara kıyasla gerileme görülse da halen en yaygın usulsüzlükler arasında birinci sıralarda” dedi.
TEMİZ RAPORLU ARAÇ YERİNE KUSURLU ARAÇ SATIŞI! BU NASIL OLUYOR?
“Son dönemde sonuncu el araç piyasasında oldukça ilgi çekici ve tüketicileri mağdur edebilecek tek yöntemle karşı karşıya kalıyoruz. Aynı marka, model, yıl ve bile renk özelliklerine malik ikisi ayrı aracın kullanıldığı tek sistemleri üzerinden alıcıların yanıltıldığı yönünde vahim iddialar bulunuyor” diyen Erkan Çalışkan, şöyle devam etti:
“Araçlardan arasında biri mekanik ve kaporta açısından sualnsuz, diğeri ise çeşitli kusurlar barındırıyor. Satıcı taraf, ekspertiz işlemini sualnsuz olan araç üzerinde yaptırarak pak bildiri alıyor. Ancak noter satış aşamasında, ekspertize giren araç seçenek kusurlu olan diğer aracın devri gerçekleştiriliyor. Görünüm olarak birebir benzerlik taşıdığı için alıcı çoğu zamanlar durumu ayrım edemiyor. Bu durumda vahim mağduriyet yaratıyor. Araç alacaklara önerim, aracı satın almadan önce muhakkak araç üzerindeki şase ile ruhsat üzerindeki şase numaralarını karşılaştırın.”
TABAN HALISI ALTI, PODYE BÖLGESİ VE BAGAJ HAVUZUNA DİKKAT!
Bir süredir change tuzağının da çok arttığının altını çizen Erkan Çalışkan, “Şase numarası üzerinde uygulanan “change” yöntemi, şase numarasının bulunduğu bölümün çevresinden kesilerek farklı tek araçtan alınan parçanın ilgili alana kaynaklanması suretiyle gerçekleştirilen tek müdahale yöntemi” dedi.
“Ayrıca şase numarası her arasında biri zamanlar basit erişilebilen ya da gözle görülebilen tek bölgede mekan almayabilir” uyarısında da bulunan Çalışkan, “Bazı araçlarda şase numarası; temel halısı altında, podye bölgesinde, araç göğsü içerisinde ya da bagaj havuzu kısmında başlıkmlanavakıf olmakte, iyice tek işçilikle yapılan müdahaleler dolayı dışarıdan ayrım edilmesi güçleri hale gelebiliyor” ifadelerini kullandı.
class='medyanet-inline-adv'>
Ekspertiz firmalarının araçların şase numarası orijinalliğini resmî olarak doğrulayabilecek ytesirye malik olmadıklarının da altını çizen Çalışkan, “Şase numarasının orijinalliğinin belirlemei yalnızca ilgili ve ytesirli kurumlar tarafından yapılabiliyor. Bu içerikda ytesirli kuruluşlar; TSE, Makine Mühendisleri Odası ve Otomotiv Ana Bilim Dalı bulunan üniversiteler” dedi.
Uzman ad araç alacaklara şu uyarıda bulundu: “Özetle ekspertiz süreçlerinde bu tür müdahalelerin gözden kaçma ihtimali, daha önce belirtilen sebepler doğrultusunda teknikleri olarak mümkün. Bu nedenle araç satın alacak kişilerin, ilgili aracın bardak önü etiketi, kapı direği etiketi ve çakılı şase numarası gibi ilköğretim kişilik malumatlerini illaki denetim etmesi; mümkünse aracın ytesirli servis incelenmesini sağlaması önemli.”
ECU YAZILIMIYLA ARIZA GİZLEME
Sosyal medyada ‘ECU yazılımıyla arıza gizleme’ yöntemine dair paylaşımlar var. Bu kesinlikle nedir?
Bu sualma Erkan Çalışkan, “Aracın motorlar denetim ünitesine ya da bazı araçlarda ABS, airbag, şanzıman gibi denetim ünitelerine yazılım yüklenerek şunlar yapılıyor: Arıza lambalarının yanması manilenir, Arıza kodları ECU içinde bastırılır (pasif gösterilir), OBD cihazı bağlandığında arıza görünmeyebilir, Hatta bazı arızalar “normal çalışıyormuş” gibi simüle edilir” cevabını verdi. Çalışkan, şu malumatlerin altını çizdi:
-- Bu işlem genelleme chip tuning / yazılım atma adı altında yapılır bununla birlikte kötü niyetli kullanıldığında dolandırıcılık amacı taşır. Airbag, şanzıman, motorlar vb. sistemlerde oluşan bazı arızalar, OBD cihazlarıyla yapılan kontrollerde her arasında biri zamanlar belirleme edilemeyebilir. Ancak aracın fiziki ttesirk, mekanik kontroller ve yolda testi gibi teknikleri değerlendirme aşamalarında bu tür sualnların belirleme edilmesi mümkün.
-- Bu noktada unutulmamalıdır ki; mükemmel suç yoktur. Bu bakış açısıyla değerlendirildiğinde, arızalar elektronik sistemler üzerinden gizlenmeye çalışılsa dahi, alanında bilirkişi ekipler tarafından gerçekleştirilen detaylı kontroller sayesinde söz başlıksu teknikleri sualnler titizlikle ortaya çıkarılır.
TEST SÜRÜŞÜ YAPARKEN HANGİ İŞARETLER ARACIN SUALNLU OLDUĞUNU ELE VERİR?
“Ekspertizlerimizde bulunan testleri hattında; fren, süspansiyon ve yanal kayma testleri, kalibrasyonu yapılmış cihazlarımız ile gerçekleştiriliyor” diyen Erkan Çalışkan, “Buna ilave olarak, deneyimliler ustalarımız tarafından araçlar yolda testine çıkarılarak; fren performansı, süspansiyon durumu, ön ve arka takım kontrolü ayrıca denetim ediliyor. Araç yolda testinde rampa testi, kalkış testi ile motorlar ve şanzıman performansı da detaylı şekilde denetim ediliyor” dedi.
Çalışkan, “Özellikle satın alınan ekspertiz paketinde şanzıman kontrolü bulunması durumunda; şanzıman vites geçişleri, olası sesli ve vuruntu gibi anormallikler titizlikle incelenmekte ve raporlanmakta” ifadelerini kullandı.
class='medyanet-inline-adv'>
SADECE BALATALARA BAKARAK FREN SİSTEMİ SAĞLIKLI DENİLEBİLİR Mİ? BU NOKTADA BAŞVURULAN HİLELER VAR MI?
Balatanın kullanım sürecine bağlı olarak zamanla aşınan ve kesin periyotlarda değişimi lüzumen tek sarf malzemesi olduğunu söyleyen Erkan Çalışkan, “Bu nedenle balata aşınması tekbaşına başına tek arıza ya da olağan dışı tek şart olarak değerlendirilmemeli” dedi ve ekledi:
-- Ekspertiz içerikında fren sistemi kontrolleri; fren hidroliği kaçak kontrolü, fren tüp ve hortumlarında aşınma/korozyon kontrolü, fren hidrolik seviyesi, fren orta kontrolü ile disk ya da kampana durumunun gözle ve elle incelenmesi şeklinde gerçekleştiriliyor.
-- Bu kontroller sayesinde fren sistemine ilişkin birçok unsurun yüzde 100’e yakın belirlemei mümkün bulunmakla birlikte, fren sisteminin hayatiliği önem taşıyan icra kriterleri olan frenleme gücü, fren sapması ve yaygınlaşan fren verimliliği gibi parametreler; yolda testi ve fren testleri cihazı kullanılarak ölçümlenip doğrulanıyor.
HAVA YASTIKLARINDA ŞÜPHE UYANDIRAN SUALNLAR
Erkan Çalışkan, havada yastıklarıyla ilgili ekspertiz süreçlerinde en sık karşılaşılan durumlara ilişkin da değerlendirmelerde bulundu. Çalışkan, ekspertizlerde genelleme üç esas başlıkta ttesirk yapıldığını belirterek, “Perde airbag, direksiyon airbag ve torpido (yolcu) airbag kontrolleri en sık karşılaştığımız alanlar arasında mekan alıyor” dedi.
Müşterilerin talebine göre yalnızca airbag denetim belirlemei yapılabildiğini ya da sökme-takma işlemini da içeren içeriklı ekspertiz paketlerinin yeğleme edilebildiğini aktaran Çalışkan, özellikle perde ve direksiyon airbag kontrollerinin lüzumli durumlarda sökülerek gerçekleştirilebildiğini ifadeleri etti.
Söküm işlemleri sırasında piyasada sıkça rastlanan bazı müdahale yöntemlerinin belirleme edilebildiğini vurgulayan Çalışkan, “Parçanın özgün bantla sarılmamış olması, üretim tarihinin farklı çıkması ya da direnç uygulaması gibi durumlarla karşılaşabiliyoruz” diye başlıkştu.
Torpido bölgesinde kaplama, işlem ya da görsel müdahale izlerinin şüphe uyandırması lüzumtiğini söyleyen Çalışkan, bu tür durumlarda torpido sökülmese dahi rapora hatırlatma düşüldüğünü ve müşterilere ilgili bölgenin tek airbag uzmanı ya da ytesirli serviste denetim ettirilmesinin öneri edildiğini aktardı.
Direnç uygulamalarının her arasında biri zamanlar yüzde 100 kesinlikle belirleme edilemeyebileceğine da ilgi çeken Çalışkan, dolandırıcılık yöntemlerinin zamanla geliştiğini ve bazı uygulamaların gizlenebildiğini belirtti. Ancak yapılan fiziki kontroller ve detaylı ttesirkler sayesinde airbag üzerinde işlem ya da müdahale ihtimalinin büyük ölçüde ortaya çıkarılabildiğini sözlerine ekledi.
İKİNCİ EL SATIŞINDAKİ BU KLİŞELERE KANMAYIN
Erkan Çalışkan, ikinci el araç piyasasında alıcıları yanıltan klişelere da ilgi çekti. Çalışkan, ‘Zamanım yok’, ‘Benim ustam baktı’, ‘Filo aracı ama düzenli servisli’, ‘Ekspertize lüzum yok, zaten temiz’ gibi ifadelerin alıcıda güven algısı yarattı için sıkça kullanıldığını söyledi.
Ayrıca ‘Tramer şişirme’, ‘Uzun yolda yaptığı için km yüksek ama temiz’, ‘Kilometre önemli değil, motorlar önemli’ gibi manipülatif cümlelerin da piyasa dilinde yaygın olduğunu belirtti. Diğer yaygın klişeler arasında ‘Bu otomobil kaçmaz’, ‘Emsalsiz temiz’, ‘Sıfır ayarında’, ‘Masrafsız’, ‘Garaj arabası’ gibi ifadelerin mekan aldığına da ilgi çekti.
KURUMSAL EKSPERTİZ SEÇERKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
“Bir firmanın firma yapıya malik olup olmadığını değerlendirevakıf oldu için bazı ilköğretim kriterlerin sorgulanması oldukça önemli” diyen Erkan Çalışkan, “Bu içerikda şu suallar, firmaya ilişkin güvenilirlik ve kurumsallık seviyesini manaada önemli tek yolda gösterici olacaktır” dedi. Firma sektörde kaç yıldır etkinlik göstermektedir?
Türkiye genelinde yaygın tek bayi / şube ağı bulunmakta mıdır?
İletişim kurulabilecek tek orta büro ya da çağrı orta altyapısı şimdiki mudur?
Holding yapısı ya da güçlü tek organizasyonel yapılanması var mıdır?
Otomotiv sektöründe farklı alanlarda kaç yıldır servis sunmaktedir?
Sadece toplumsal medya üzerinden mi etkinlik göstermekte, yoksa sektörel tecrübe ve altyapı ile mi büyüme sağlamıştır?
English (US) ·