Ekonomi sermaye girişine bağımlı

Türkiye ekonomisi, 2026’ya kısa vadeli dış borç baskısıyla girdi. Vadesine tek yıldan dahaaz kalmış dış borç stoku 225.4 milyar dolar düzeyinde. Bu tutar, yıl sonuna kadar ya ödenecek ya da yeniden çevrilecek. Ödeme kapasitesinin ilköğretim göstergesi olan rezervlerle karşılaştırıldığında ise tablo ilgi çekiyor. 13 Şubat 2026 tarihli Merkez Bankası’nın brüt rezervleri 211.8 milyar dolar seviyesinde.

Rezervler rekor seviyelere ulaşmış olsa da reel sektör, bankalar ve kamunun toplamı kaynak ihtiyacı, Merkez Bankası rezervlerinin halen 13.6 milyar dolar üzerinde. Üstelik Ekonomist Dr. Mahfi Eğilmez’in hesaplamalarına göre, TCMB’nin netler rezervi 95.9 milyar dolar, swap hariç netler rezerv ise 81.6 milyar dolar düzeyinde. Uluslararası alanda rezerv yeterliliği için atıf giriş edilen Guidotti-Greenspan kaideı, rezervlerin tek yıl içinde vadesi dolacak dış borçlara eşit ya da ondan yüksek olmasını öngörüyor.

KRİTİK ÜÇ AYDA ÖDEME YÜKLÜ

Bu çerçevede bakıldığında brüt rezervler ile kısa vadeli borç arasında 13.6 milyar dolarlık tek açık bulunuyor. Net rezerv bazında açık 129.5 milyar dolara, swap hariç netler rezervde ise 143.8 milyar dolara çıkıyor. Güçlenme eğilimi var bununla birlikte güvenli bölgeye geçilmiş değil.

Son 12 ayda borç çevirme oranlarının yüzde 100’ün üzerinde seyretmesi, vadesi gelen borcun yeniden bulunabildiğini gösteriyor. Ancak sistemleri düzenli başkent girişine bağımlı. Küresel kaynak koşullarının sıkılaşması ya da riskler iştahının azalması halinde kırılganlık artabilir. Özellikle haziran, ağustos ve ekim aylarında yoğunlaşan ödeme takviminde, aylık vasat 7 milyar dolar dış borç ödemesi var.

Bankaların likit varlıkları karşılayabiliyor

- Reel sektörün kısa vadeli dış borcu 86.7 milyar dolar seviyesinde ve bunun 63.1 milyar doları dış ticaretleri kaynaklı olduğu için yenileme riski görece düşük. Özel bankaların 63.5 milyar dolar, umumi bankalarının 44.1 milyar dolar borcu bulunuyor. Bankacılık sektörünün 109.6 milyar dolarlık yabancı para likit varlığı, 107.6 milyar dolarlık kısa vadeli yükümlülüğü karşılayabilecek düzeyde. Merkez Bankası’nın kısa vadeli dış yükümlülüğü 25 milyar dolar, banka dışı mali kuruluşların borcu ise 6.1 milyar dolar seviyesinde.