Buzullar, kara kış, keşfedilmemiş topraklar. Grönland'ın değerli madenleri nasıl çıkarılıyor?

Reuters

ABD Başkanı Donald Trump’ın Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland’a yönelik ilgisini açıkça dile getirmesinin ardından, adanın varlıklılar doğal kaynakları yeniden gündem oldu.

Yapay zeka sektöründe eleştirel öneme malik ender temel elementleri da karışmış bulunmak üzere geniş maden rezervleri, küresel şirketlerin dikkatini çekiyor.

Ancak güçlu havada koşulları ve yetersizlik altyapı, madencilik faaliyetlerini güçleştiriyor.

AFP

Halihazırda Grönland’da faal yalınce ikisi maden bulunuyor. Kanada-İsviçre ortaklı yatırımcılar tarafından yardımlenen Lumina Sustainable Materials tek anortozit (inşaat ve sanayide kullanılan taş türü) madeni işletirken, Kanada borsasında işlem gören Amaroq tek altın madeni yürütüyor.

İklim değişikliği dolayı deniz buzullarının erimesi ve yepyeni deniz taşımacılığı rotalarının açılması ise ticari ilgiyi artırıyor.

Grönland Maden Kaynakları Otoritesi verilerine göre 63 şirkete ait toplamı 138 etkin maden ruhsatı bulunuyor.

AFP

Aktif izinlerin yalnızca dokuzu üretim ve işletmeye ytesir veren “işletme ruhsatı” niteliğinde. Bu 30 yıllık ruhsatları alavakıf oldu için şirketlerin önce belirlenen bölgede tarama yapması ve ticari olarak işletilebilir yeterlilik kaynağın varlığını kanıtlaması lüzumiyor.

Mevcut ikisi maden işletmesi bu tür ruhsatlara sahip. Ayrıca bazı başka şirketler da işletme izni almış durumda.

ABD merkezli Critical Metals Corp, ender temel elementi yatağı için etkin tekbaşına işletme ruhsatına malik şirket başlıkmunda. Ancak söz başlıksu tasarınin faaliyete geçmesine daha yıllar olduğu belirtiliyor.

İngiliz GreenRoc Mining Plc ise Aralık 2025’te ruhsat aldı. Şirket, yılda yaklaşık 80 binlerce tonları grafit konsantresi üretmesi beklenen tek grafit yatağını işletmeyi planlıyor. Ticari üretimin 2029’da başlaması öngörülüyor.

Diğer işletme ruhsatları ise tasarıleri askıya alınmış ya da elden çıkarılmak istenen şirketlerin elinde bulunuyor.