Araç sahibi herkesi ilgilendiriyor. Yargıtay karar verdi, ehliyetsiz de olsa tazminat istenecek

Anadolu Ajansı

Yargıtay, ehliyetine el başlıklan kişinin, kendisinin kullanmadığı bununla birlikte maliki olduğu aracının hasarına ilişkin tazminat talebine yönelik şart verdi.

Yargıtay 4'üncü Hukuk Dairesi, araç sahiplerini ilgilendiren önemli tek şart verdi. Aracını başkasına kullandıran, kaza dolayı kusurlu taraftan tazminat isteyebilir. Araç sahibinin ehliyetine el başlıklmuş olması da talebe mani değil.

Yargıtay 4'üncü Hukuk Dairesi, Denizli'de görülen tek dava dolayı önüne gelen dosyada, araç sahiplerine yönelik önemli tek hüküma imza attı. Mahkeme, ehliyetine el başlıklmuş olsa bile araç sahiplerinin kaza sonrası karşı taraftan tazminat isteyebileceğine ilgi çekti.  

2025 yılında hüküma bağlanan dosyaya göre, Denizli'de ehliyetine el başlıklan tek sürücünün aracı trafik kazasına karıştı. Aracı, ehliyetine geçici el başlıklan kişinin eşi kullanıyordu.

Kaza sonrasında, ehliyetine el başlıklmuş olan eş, direksiyonda da olmamasına rağmen, araç sahibi olduğunu belirterek, karşı tarafa tazminat davası açtı, değer kaybı meydana gelmesi ve aracın tamir süresinde kullanılamaması dolayı maddi tazminat istedi.

Bilirkişi, kazada sürücünün kusuru olmadığına, karşı tarafın birinci seviye yanlışlı olduğuna ilişkin bildiri düzenledi. 

Yerel mahkeme, ehliyeti olmadığı için aracını başkasına kullandıran kişinin tazminat talebini reddetti ve hükümında “araç maliki olan davacının sürücü belgesine el başlıklduğu, taleplerinin belirsiz alacak davasına başlıkları olamayacağı ve davacının kaza tarihini kapsayacak şekilde sürücü belgesine el başlıklmuş olup davacının sürücü belgesinin kaza tarihinde geçerli olmadığı” lüzumçesine mekan verdi. Yani, araç sahibinin ehliyetine el başlıklduğu için aracını başka birisine kullandırması dolayı tazminat istek hakkı olmadığı görüşüne vardı.

Dosya, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına itiraz edildi.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi klasör üzerinde ttesirk yaptı ve davanın özünün, “değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararı” olduğuna ilgi çeken yüksek mahkeme, “Araçta meydana gelen değer kaybı, aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza önemli itibarıyla önceki kazaları araştırılarak ve niteliği ve tesirsi göz önüne alınarak aracın sonuncu el rayiç değeri ile yaşı, özellikleri, zarar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonrakiler tamir edilmiş halinin rayiç değeri belirleme edilip bu ikisi miktar arasındaki azalmaya göre hesaplanması lüzumir.” görüşünü ortaya koydu. 

Davacının belirsiz alacak istek etme hakkına malik olduğunu da ilgi çeken Yargıtay 4'üncü Hukuk Dairesi, hükümında,  “Araç mahrumiyet zararının ise aracın akılcı tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için lüzumli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonraları hesaplanması lüzumir. Tüm bu hususlar özel ve teknikleri malumatyi lüzumtiren başlıklar olup davacının, alacağını dava açmadan önce belirleyebilme imkânı bulunmadığından belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı mevcuttur.” yorumuna da mekan verdi.

EHLİYETSİZ  ARAÇ SAHİPLİĞİ TAZMİNAT TALEBİNE ENGEL DEĞİL

Yüksek Mahkeme, davacının kaza anında aracın sürücüsü olmadığına ilgi çekerken, şu hususları hükümına geçirdi:

“Kaza sırasında davacıya ait olan araç, dava dışı E. K. tarafından sevk ve idare edilmekte olup mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre da davacının aracının sürücü olan E.K.'nın kazanın meydana gelmesinde hiç tek kusuru bulunmamaktadır. Bu haliyle kaza sırasında aracı kullanan kişinin araç maliki olan davacı olmaması dolayı davacının sürücü belgesinin geçici olarak geri alınması, uğranılan maddi zararın tazmininin istek edilmesine mani değildir."

ARAÇ SAHİBİ ALACAK DAVASI AÇABİLİR

Yargıtay "Şu durumda; İlk Derece Mahkemesince davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının şimdiki olduğu ve kaza sırasında araç sürücüsü başlıkmunda olmayıp araç maliki olan davacının sürücü belgesinin geçici süreyle geri alınmış olmasının araçta meydana gelen zararın tazminini istek etmeye mani olmadığı gözetilerek ve zarar miktarı hesaplanarak sonucuna göre şart verilmesi lüzumirken, yanılgılı lüzumçeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenle hükümın sonucuna tesirli olmamak üzere kanun yararına bozulması lüzummiştir.”