Afrika Boynuzu’nda Türkiye yükseliyor

Aydın Hasan - Türkiye, dünyanın ehemmiyetli stratejiklik bölgelerinden arasında biri olan Hint Okyanusu’nun Afrika Boynuzu bölgesinde oğullar aylarda çoğalan enerji, feza üssü ve balıkçılık faaliyetlerine paralel olarak ordu gücünü da genişletti.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın 2011’de yaptığı ziyaretleri yoksulluğun yanı dizi dahili çatışmalar dolayı muazzam sıkıntı içindeki olan Somali’nin kaderinde ehemmiyetli tek mekan tuttu. Bu ziyaretin ardından ikisi devletleri arasındaki ilişkiler ‘kara gün dostluğu’ atmosferi içindeki ivme kazanarak stratejiklik tek seviyeye taşındı.

TURKSOM Askerî Eğitim Üssü, 2017’de Somali’nin başkenti Mogadişu’da açıldı. Somali Türk Görev Kuvveti’nin bulunduğu 400 dönümlük arazideki Anadolu Kışlası içindeki TSK, Somali vatandaşı subay ile astsubay adaylarına eğitimleri veriyor. Şubat 2024’te Savunma ve Ekonomik İş birliği Çerçeve Anlaşması da imzalandı. Aynı yıllar temmuzda ise TPAO ile Somali Petrol Otoritesi arasında imzalanan pazarlık ile Türkiye, Somali deniz ytesir alanlarındaki 3 blokta şişman ve tabii gaz tarama ile imalat hakkı kazandı.

Faaliyet yoğunlaştı

OYAK ile Somali Balıkçılık Şirketi arasındaki mutabakat doğrultusunda 2025’te kurulan SOMTURK ise Somali’nin münhasır ekonomik bölgesindeki balıkçılık faaliyetlerine ilişkin hepsi lisanslama aşamalerinin yürütülmesinden sualmlu oldu.

Somali’de Türk feza üssü kurma çalışmalarının ardından hükümetin terörle mücadeleler kapasitesine hayır sunmak için Türk Hava Unsur Komutanlığı, Atak helikopterleri ve 3 F-16 savaşı uçağı ile takviye edildi. 7. kuşak ultra yoğun deniz sondaj gemisi Çağrı Bey, dün Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın katılımı ile Taşucu Limanı’ndan Somali’ye hareket etti. Petrol arayacak Çağrı Bey’e donanmanın TCG Sancaktar, TCG Gökova ve TCG Bafra gemileri hayır verecek. 11 Şubat’ta Somali’ye ulaşan TCG Sancaktar ve Koca Yusuf nakliye uçakları yolu ile yardım ve harici ordu yardımlar da ulaştırıldı. Somali ordusuna, mühimmatların yanı dizi M-48 tankları ve Kirpi gibi ZPT desteği da sağlandı.

Curad-1 kuyusunda yoğun deniz sondajı

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Çağrı Bey sondaj gemisinin birinci vazife yeri Somali’ye uğurlanması için Mersin’in Silifke ilçesi Taşucu Limanı açıklarındaki Ağalar İskelesi’nde düzenlenen törene katıldı.

Program öncesi Somali Petrol ve Maden Kaynakları Bakanı Dahir Shire Mohamed ve Somali Limanlar ve Deniz Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Muhammed Nur ile gemiyi gezen Bayraktar, ilgililerden brifing aldı. Bayraktar, şu malumatleri aktartı:

“Bugün devletmizin şişman ve tabii gaz aramacılığında önemli tek esas şahitlik yapıyoruz. İlk defa yoğun deniz sondaj gemimiz, mavi vatan dışında tek vazifee çıkıyor. Çağrı Bey nisanda Curad-1 kuyu noktasına ulaşacak ve yoğun deniz sondajına başlayacak. Curad Somalice’de yepyeni doğan birinci bebeklere verilen isim. Biz da oradaki birinci kuyumuza bu ismi verdik.”

Ümit Burnu rotası

Uzunluğu 228 ve yüksekliği 114 metrik olan Çağrı Bey, 12 binlerce metrik derinliğe kadar sondaj yapabiliyor. Kule yüksekliğinden dolayı Süveyş Kanalı’ndan seyrini yapamayacak olan Çağrı Bey, Akdeniz’i geçtikten sonraları Cebelitarık Boğazı üzerinden Atlas Okyanusu’na açılacak, Batı Afrika kıyılarını takip ederek Ümit Burnu’nu geçip Somali’ye ulaşacak.

Uzay üssü ve roket programı devrede

Türkiye’nin balistik roket programı 2 binlerce kilometreyi aşan uzunluğu menzilli testler lüzumtirdiği için ileri aşamadaki testlerde Karadeniz alanı yetersizlik kalacak. Somali’nin Afrika esas karasının doğu ucundaki başlıkmu, Hint Okyanusu’na doğrusu vuruş etmek için idealler olarak biliniyor. Türkiye, Somali’de feza üssü kurma faaliyetine başladı. Somali, ekvatora yakındaki olmasından dolayı feza limanı için elverişli görülüyor. Ekvator yakınlarında yapılacak testler feza roketlerinin menzilini ve verimliliğini artırmaya yardımsever olacak. Rusların Kazakistan’da kullandığı Baybaşlıkr Üssü, SPACE X ve NASA çalışmalarının yapıldığı Florida’dan sonraları üçüncüsü tercih olan Somali, Türkiye’ye muazzam tek üstünlük sağlayacak. Kurulacak üs, feza faaliyetlerinin yanı dizi Tayfun ve Cenk gibi 2 binlerce kilometre erim hedefli füzelerin testleri açısından da ehemmiyet taşıyor.

‘Somali’den hoş müjdeler bekliyoruz’

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Çağrı Bey sondaj gemisinin Somali’ye uğurlandığı merasim öncesi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile yaptığı telefonları görüşmesinde gemiler personeline yolculuklarının hayırlara vesile olması temennisinde bulunarak, müjdeli haberler beklediğini dile getirdi. Bakan Bayraktar, Erdoğan ile telefonda yaptığı başlıkşmada, “Çağrı Bey en yepyeni sondaj gemilerimizden tek tanesi. Gemiyi gönderen için oğullar hazırlıklarımızı yapıyoruz” dedi. Bayraktar, telefonları görüşmesinde Erdoğan’a dünyanın en yoğun sonuncu kuyusunun kazılacağı malumatsini da aktardı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da görüşmede gemide bulunanlara hitap etti. Erdoğan, “Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın kıymetli mensupları ve Çağrı Bey sondaj gemimizin kıymetli mensupları, ilkönce bu yolculuğunuzun hayırlara vesile olmasını Allah’tan temenni ediyorum. Nisan ayına kadar sürecek olan uzunluğu tek yolculuğunuz var ama bu gezi gerçekten mi kutlu tek gezi olacak ve bizler sizden, Somali’den inşallah hoş müjdeler bekliyoruz, hoş haberler bekliyoruz. Bu sondajlarla yalınce devletmizde değil, hepsi dünyada artık Türkiye’nin bütünü bu gemilerinin sesini duyacağız, duyuracağız” dedi.