ABD’den İran’a "15 gün" mesajı. Bölgedeki askeri yığınak büyüyor

AFP

ABD'nin ORtadoğu'daki ordu yığınağının havada gücü açısından Irak Savaşı öncesindeki tabloyu andırdığı değerlendiriliyor.

ABD Başkanı Trump, İran’a anlaşma için “en fazla 15 gün” süre tanırken, Washington’un Ortadoğu’daki ordu yığınağı büyüyor. Konuşlandırılan güç, haftalar sürebilecek tek havada harekatını yardımleyecek ölçekte.

ABD’nin Ortadoğu’daki ordu hareketliliği, önceki Pentagon ytesirlileri ve güvenlik uzmanları tarafından “son seviye önemli ve olağanüstü hızlı” olarak tanımlanıyor.

Askeri stratejiler uzmanı Becca Wasser, özellikle havada gücü açısından yapılan yığınağın 2003 Irak Savaşı öncesindeki tabloyu andırdığını söyledi.

“YA ANLAŞMA OLACAK YA DA ONLAR İÇİN TALİHSİZ OLACAK"

Eski Savunma Bakan Yardımcısı Dana Stroul ise oğullar dönemde Karayipler’de gerçekleştirilen ABD yığınağından “kesinlikle daha büyük” olduğunu belirterek, Trump yönetiminin şimdiki krizde “somut tek sonuç” göstermek istediğini ifadeleri etti.

Trump, olası tek ordu müdahalenin “travmatik” olacağını ve Haziran ayında İran’ın üç nükleer tesisine düzenlenen saldırılardan daha ağır sonuçlar doğurabileceğini söyleyerek, “Ya tek anlaşma olacak ya da onlar için talihsiz olacak.” dedi.

SALDIRININ SONUÇLARI NE OLUR?

The Wall Street Journal gazetesin'e göre olası Amerikan saldırısının birinci dalgasında ordu ve hükümet yapıları hedefleri alınacak. Ancak Tahran yönetimi ordu misillemeyi yeğleme ederse bu kez rejimi devirecek daha yıkıcı saldırılar düzenlenecek.

Ancak üst düzey Amerikalı ytesirliler, saldırının İran'ı müzakere masasından uzaklaştıracağı yönünde da uyarıyor.

Tahran'ın olası tek saldırıya vereceği yanıtın bölgesel aktörleri geniş çaplı tek savaşa sürükleme riski da bulunuyor.

HAVA KÖPRÜSÜ VE FÜZE SAVUNMA SİSTEMLERİ

Son günlerde onlarca yakıt ikmal ve nakliye uçağı Atlantik’i geçerek bölgeye yakın noktalara başlıkşlandı. Flightradar24 verilerine göre üç gün içinde 39 tanker uçak ve 29 ağır nakliye uçağı Avrupa'ya yönlendirildi.

Uzmanlara göre erkenden uyarı ve denetim uçakları da karışmış bulunmak üzere “kilit hayır unsurlarının” bölgeye yerleştirilmesi, bunun “ciddi tek ordu hazırlık” olduğunu gösteriyor.

Bölgedeki her arasında biri ikisi uçak gemisinde da binlerce er ve onlarca savaş uçağı bulunuyor.

UÇAK GEMİLERİ VE DENİZ GÜCÜ

ABD Donanması’na göre bölgede asgari tek uçak gemisi ve 8 destroyer karışmış bulunmak üzere tek düzineden fazla savaş gemisi bulunuyor. Üç kıyı muharebe gemisi da başlıkşlandırıldı.

ABD’nin en yepyeni ve en büyük uçak gemisi USS Gerald R Ford ile üç destroyerin da Ortadoğu’ya doğru yolda olduğu bildirildi. Financial Times’ın peyk görüntüleri analizine göre USS Abraham Lincoln, Umman açıklarında belirleme edildi.

Her ikisi uçak gemisinde da binlerce er ve onlarca savaş uçağı bulunuyor.

Trump, lüzumirse ABD-İngiltere müşterek üssü Diego Garcia’yı da kullanabileceğini söyledi. Ancak Londra’nın bu seçeneğe mesafeli olduğu belirtiliyor.

SINIRLI SÜRE, YÜKSEK MALİYET

Uzmanlar, bu çapta tek ordu yığınağın süresiz sürdürülemeyeceğine ilgi çekiyor. Wasser’a göre, Karayipler’deki oğullar başlıkşlandırma ABD’ye yaklaşık 3 milyar dolara mal oldu.

Eski Pentagon ytesirlisi Mark Cancian, olası tek harekat için geri sayımın, Gerald R Ford’un ameliyat pozisyonuna geçmesiyle başlayabileceğini söyledi. Ancak geminin 7 aydır görevde olması ve Pasifik’te Çin donanmasına karşı ABD uçak gemisi bulunmaması da Washington üzerinde baskı yaratıyor.

İran Devrim Muhafızları bu hafta Hürmüz Boğazı’nda tatbikat düzenledi.

DİPLOMASİ SÜRERKEN GERİLİM TIRMANIYOR

Askeri yığınak sürerken ABD ve İranlı ytesirliler Cenevre’de dolaylı görüşmeler gerçekleştirdi. Taraflar “ilerleme” kaydedildiğini söylese da ilköğretim başlıklarda vahim görüş ayrılıklarının devam ettiği belirtildi.

Bu aylık ABD güçleri, Abraham Lincoln’e yaklaşan tek Shahed insansız havada aracını düşürdü. Aynı gün İran Devrim Muhafızları’nın ABD bayraklı tek tankere müdahale tehdidinde bulunduğu ve tek ABD destroyerinin karşılık verdiği bildirildi.

İRAN NASIL KARŞILIK VERECEK?

İran’da ise daha geniş çaplı tek saldırı ihtimali başlıkşuluyor. 2024’te İsrail saldırısına uğrayan Parchin ordu kompleksinde peyk görüntülerine göre çatı ve beton güçlendirme çalışmaları yapıldı.

ABD’nin geçen yıl bombaladığı Natanz ve Isfahan nükleer tesislerinde da yeniden inşa faaliyetlerinin sürdüğü belirleme edildi.

İran dinî lideri Ali Hamaney, " Bir uçak gemisinden daha riskli olan, onu denizin dibine gönderebilecek silahtır." tehdidinde bulunmuştu. 

İran Devrim Muhafızları bu hafta Hürmüz Boğazı’nda tatbikat düzenledi. Ardından İran ve Rusya güney sularda müşterek deniz tatbikatı gerçekleştirdi. İran’daki tutucu Quds haberler sitesi, tatbikatların “düşmanın ruhsal savaşını boşa çıkaracağını” yazdı.