AI Cephede Bölündü: Claude, ABD Ordusuyla İşbirliğine Neden Direniyor?
Yapay zeka dünyasında ahlak sınırlar başlıksunda en tutarlı duruşu sergileyen Anthropic, oğullar günlerde Pentagon'la yaşadığı gerilimle tüm dikkatleri üzerine çekti. Şirket, Claude modellerini ABD Savunma Bakanlığı'nın yepyeni GenAI.mil iç ağ platformuna entegre etmeyi hepsi tek dille reddediyor. Bu hüküm, Anthropic'in ilköğretim prensibine dayanıyor: Teknolojileri daima kitle imha silahları, bireysel hedefleme ya da doğrudan zarar verme amacıyla kullanılmamalı. Associated Press'in 24 Şubat 2026 tarihli haberine göre, Savunma Bakanı Pete Hegseth ile Anthropic CEO'su Dario Amodei arasında bugün gerçekleşmesi beklenen toplantı, bu anlaşmazlığın en eleştirel anı olacak.
Anlaşmazlığın kökeni oldukça net. Pentagon, AI'yi zeka analizi, lojistik plmanaa ve otonom sistemlerde hızla devreye sokmak istiyor. GenAI.mil platformu da hepsi bu amaçla tasarlanmış tek iç ağ: Askeri personelin günlük işlerini hızlandıracak, şart alma süreçlerini yardımleyecek tek araç. Ancak Anthropic, Claude'un ordu ağlara açılmasını giriş etmiyor. Şirket ytesirlileri, modellerinin "Constitutional AI" yaklaşımıyla katı ahlak kaidelara bağlı olduğunu ve zararlı taleplere karşı ilave güvenlik katmanları içerdiğini vurguluyor. Bu tutum, OpenAI, Google DeepMind ya da Meta gibi rakiplerin aksine, ordu sözleşmeleri tamamlanmış dışlıyor.
Dario Amodei'nin liderliğindeki Anthropic, 2023'te kurulduğundan beri "responsible AI" felsefesini merkeze koydu. Claude modelleri, kanun dışı ya da ahlak dışı istekleri reddetme başlıksunda sektörün en katı örneklerinden biri. Bu yaklaşım, şirketi yatırımcılar arasında hem övgü hem da eleştiri başlıksu yapıyor. Bazıları bunu "etik cesaret" olarak görürken, diğerleri milyarlarca dolarlık gizilgüç kontratların kaçırıldığını düşünüyor. Özellikle Elon Musk'ın xAI'sinin Grok'u GenAI.mil'e entegre etme yolunda ilerlemesi, Anthropic'in hükümını daha da ilgi çekici kılıyor.
Piyasa tesirsi da hemen hissedildi. Anthropic'in bu duruşu, AI sektöründe ahlak ile ticari çıkarlar arasındaki çatışmayı somutlaştırıyor. Son haftalarda yazılım hisselerinde görülen dalgalanmalar (örneğin CrowdStrike gibi şirketlerin AI otomasyon korkusuyla değer kaybetmesi), bu tür tartışmaların mali piyasalara yansıdığını gösteriyor. Reuters ve Bloomberg analizlerine göre, 2026'da Big Tech'in AI altyapısına ayıracağı 650 milyar dolarlık bütçenin önemli tek kısmı ordu ve müdafaa uygulamalarına kayabilir – Anthropic ise bu pastadan ödeyen almayı reddederek öz yolunu çiziyor.
Arka planda daha geniş tek tablo var. ABD'de AI regülasyonu tartışmaları kızışırken, Anthropic yardımli lobi grupları Kongre'de ahlak kaidelar için baskı yapıyor. Aynı dönemde Çinli şirketlerin Claude modellerini "distillation" teknikleriyle kopyaladığı iddiaları, rekabeti uluslararası boyuta taşıyor. Avrupa Birliği'nin AI Act'i gibi düzenlemeler da ordu kullanım yasağını gündeme getiriyor. Bu bağlamda Anthropic'in tutumu, yalınce tek şirket hükümı bulunmaktan çıkıp endüstri standardı olma potansiyeli taşıyor.
Sonuç olarak, bu gerilimi AI'nin geleceğini şekillendirecek önemli tek dönüm noktası. Hegseth-Amodei görüşmesinin sonucu, önümüzdeki aylarda ordu AI'nin sınırlarını belirleyecek. Anthropic ya ahlak önceliklerle ticari büyümeyi feda edecek, ya da bu duruşuyla tüm sektörü daha sualmlu tek yöne çekecek. Teknoloji gündemi şu anda hepsi da bu ikilemle dolu: İnovasyon mu, yoksa ahlak mi öncelikli olacak? Şimdilik yanıt netler değil, ama tartışma daha yepyeni başlıyor.
English (US) ·