Emlakta güvenlik kalkanı: Yetkisiz dönem sona erdi

Bakanlığın geçen yıllar kiralık başlıkt ve işleri yerleri için uygulanmaya aldığı Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), 15 Şubat itibarıyla satılık başlıkt ve hepsi satılık taşınmaz ilanları için da devletleri genelinde güçunlu hale getirildi. Uygulama ile toplumsal medya ve emlak portallarında sahte fotoğraflar kullanılarak piyasa kıymetinin altındaki gösterilen taşınmazlar üzerinden yapılan dolandırıcılıkların önüne geçilmesi hedefleniyor. Sistem içerikında taşınmaz sahipleri, e-Devlet üzerinden kendilerine ait mülkü seçerek ilan verme sürecinde emlak işletmelerini ytesirlendiriyor. Tapuda ya da biçimsel kurumlarda yöntem yapma hakkı sağlamayan sistemleri yalnızca ilan yayınlama ytesirsini kapsıyor. Ytesirlendirme yapılmadan ilan girilmesine müsaade vermeyen uygulamayla birlikteki ytesirsiz kişilerce girilen tahminen 200 binlerce ilan pasife alınırken, doğrulama yapılmayan ya da süresi dolan ilanların yeniden yayımlanmasına da müsaade verilmiyor. İlanlar yalnızca emlak sahibi, birinci seviye yakınları ya da ytesir belgesine malik sualmlu emlak danışmanları tarafından sisteme yüklenebiliyor.

"Sistemin amacı, geçmişte sıkça yaşanan sahte ilan ve dolandırıcılık olaylarının önüne geçmektir"

Türkiye Emlak Müşavirleri Federasyon Genel Başkan Yardımcısı, Trabzon İnşaatçılar ve Emlakçılar Odası Başkanı Ayhan Taflan, sistemin sektörde bedel manipülasyonlarının önüne geçeceğini ve güvenen ortamını kuvvetlendireceğini belirterek, "Bakanlığın geçen yıllar devreye aldığı Elektronik İlan Doğrulama Sistemi, evvel kiralık başlıktlar ve işleri yerleri için güçunlu hale getirilmişti. Kanun gereği başvuru artık satılık başlıktlar ve hepsi satılık gayrimenkuller için da yürürlüğe girdi. Sistemin amacı, geçmişte sıkça yaşanan sahte ilan ve dolandırıcılık olaylarının önüne geçmektir. Özellikle toplumsal medyada ya da emlak portallarında hayali fotoğraflar kullanılarak piyasa kıymetinin çeşitlilik altındaki gösterilen taşınmazlar üzerinden vatandaşların mağdur edilmesi epey şikayete başlıkları olmuştu. Bu nedenle Bakanlık, ilan güvenliğini güvence amacıyla bu sistemi hayata geçirdi. Vatandaş, Elektronik İlan Doğrulama Sistemi üzerinden tek emlak ofisine ytesir verdiğinde, bu şart vaat başlıksu emlak ofisine tapuda yöntem yapma ya da biçimsel kurumlarda emlak sahibi adına yöntem yürütme ytesirsi vermez. Verilen ytesir yalnızca ilan yayınlama ytesirsidir. Bu ytesir olmadan emlak ofislerinin ilan portallarında ilan yayımlaması olası değildir" şeklinde başlıkştu.

"Ytesirsi bulunmayan kişiler tarafından girilmiş tahminen 200 binlerce ilanın pasife düşürüldüğü görülmektedir"

"Geçmişte sıkça karşılaşılan dolandırıcılık metotlerinde, tek dairenin fotoğrafı izinsiz alınarak piyasa kıymetinin çeşitlilik altındaki tek bedelle ilana başlıkluyordu" diyen Taflan, "Vatandaşların ilgi etmesi lüzumen tek diğer başlıkları ise, bu ytesirlendirme öncesinde taraflar arasında kanunda yeri olan alım-satım sözleşmelerinin ortak olarak yapılmasıdır. Mülk sahibi, e-Devlet üzerinden ilgili Bakanlığın sayfasına girerek Elektronik İlan Doğrulama Sistemi aracılığıyla ytesir tanımlaması yapavakıf olmaktedir. Bu prosedürle birlikte, ytesir belgesine malik sualmlu emlak danışmanları ilan yayınlama hakkı elde eder. Verilere bakıldığında, ytesirsi bulunmayan kişiler tarafından girilmiş tahminen 200 binlerce ilanın pasife düşürüldüğü görülmektedir. Süresi dolmuş ya da ytesirlendirme yapılmamış ilanlar sistemleri tarafından kaldırılmakta ve yeniden yüklenememektedir. Bu ilanları yalnızca emlak sahibi, birinci seviye yakınları ya da ytesir belgesine malik sualmlu emlak danışmanları yeniden sisteme girebilir. Geçmişte sıkça karşılaşılan dolandırıcılık metotlerinde, tek dairenin fotoğrafı izinsiz alınarak piyasa kıymetinin çeşitlilik altındaki tek bedelle ilana başlıkluyordu. Örneğin, 5 milyon lira kıymetindeki tek çember 3 milyon lira olarak gösteriliyor, il dışında ya da yurt dışında yaşayan vatandaşlar elverişli bedel fikirsiyle önyüz ücretli göndermeye ikna ediliyordu. Daha sonraları ne ortada gerçeği tek çember ne da ulaşılabilecek tek muyanlışp kalıyordu. Yeni sistemle birlikte, ytesirlendirme yapılmadan ilan girilemediği için bu çeşit sahte ilanların önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Sistem, lüzumli onaylar olmadan ilanların yayınlanmasına müsaade vermemekte ve uygunsuz girişleri otomatik olarak devre dışı bırakmaktadır" ifadelerini kullandı.