‘Casuslar çıldırdı’ Gizli gözler KAAN’ı takipte

Aydın Hasan / ANKARA - Savunma Sanayii Başkanı Prof. Haluk Görgün, geçen hafta TUSAŞ tesislerinde ziyaretleri ettiği milli muharip düzlem KAAN’ın hangarından imge aktartı. KAAN’ın üçüncüsü prototipinin mekan aldığı hangarı gezen Görgün’ün aktarımında mekan saha video ve fotoğraflar, KAAN’ın tasarımı ile ilgili değişiklikleri da gündeme taşıdı. Bu aktarımın ardından KAAN’ın dizayn değişiklikleri çerçevesinde malik olacağı yepyeni teknolojiler ve sistemler, toplumsal medyadan TV kanallarına kadar uzanan genişliği tek mecrada ajanda oldu.

Ytesirliler, KAAN ile ilgili yapılan yorumlar başlıksunda doğrusu ya da yanlışlı şeklinde tek kıymetlendirmede bulunmadı. Savunma sanayii çevrelerinde ise “Bu durum, KAAN’ı sıkı izlemeye saha çok zeka servislerini çıldırtıyor” esprisi dillendirildi. KAAN’ın tek süredir hem milli güvenliği ilgilendiren stratejiklik hem da yüksek teknolojiler açısından çok devletlerin saklı servisleri tarafından yakındaki takip altına alındığı belirtildi. KAAN ile ilgili değişikliklerin bu nedenle yabancılar servislerin da alaka alanında olduğu dile getirildi.

Üç değişik KAAN

Görgün’ün aktarımında üçüncüsü KAAN jeti mekan aldı. Milliyet’in aldığı malumatlere göre; öndeki boyalı birinci sıradaki KAAN-0, 21 Şubat ve 6 Mayıs 2024’te birinci uçuşlarını yapan uçak. Bu uçakta mekan testleri devam ediyor. Paylaşımda görülen prototip KAAN -1’in Mayıs ya da Haziran ayında birinci uçuşunu yapması planlanıyor. Bu prototipin ikisi kez havalanan KAAN-0’a göre operasyonel sistemlere malik birinci gerçeği uçuş testlerini yapacak biçimde uçması bekleniyor. Aynı çerçevede 2 ve 3 nolu prototiplerin uçuşları da, 2026 içindeki takip edecek biçimde planlanıyor.

Statik testleri uçağı

Paylaşımda görünen ve burnu branda ile sarılı olan KAAN hepsi boy statik testleri uçağı. Bu uçak, mekan ve statik testler için üretildi ve hepsi boy statik testlere girecek. Bundan sonraları güçlayıcı kuvvetlere ve baskılara maruz bırakılarak limitler ölçülecek. Tasarımda planlanan limitleri görüyor mu, havada maruz kalacağı kuvvetlere dayanıyor mu hususları testleri edilecek. Prototip numarası verilmeyen hepsi boy statik testleri uçağı, gerçeği uçakla benzer ölçü ve ağırlıkta. Ama bu modeller uçmayacak. Uçuş öncesinde hepsi boy statik testleri uçağı ve ilgili testler, KAAN programının eleştirel tek geliştirme aşaması olarak görülüyor.

6 prototip olacak

KAAN’ın testleri, 6 tip prototip üretilerek sürdürülecek. İlk uçuş sırasında KAAN’ın kanatları açıklığı 14 metre, uzunluğu 21 metrik ve yüksekliği 6 metrik olarak açıklanmıştı. TUŞAŞ’ın internetler sitesindeki tanıtım broşüründe 2025’te yapılan değişiklikle kanatları açıklığı 13.4 metre; boy 20.3 metrik ve boy 5 metrik olarak güncellendi. Buna göre geçen yıllar itibarıyla uçağın uzunluğu 0.7 metre, kanatları açıklığı da 0.6 metrik ve yüksekliği ise 1 metrik kısaldı. Son duruma ilişkin ise yepyeni tek güncelleme malumatsi henüz aktarılmadı.

Radardan kaçıran boya

KAAN’a 5. kuşak düzlem olma kabiliyeti kazandıran en ehemmiyetli özelliklerinden biri, alçak görünürlük olması. KAAN’a alçak görünürlük özelliğini, kullanılan boyasının yanı dizi tasarımı, silahlı taşımalar şekli, motorlar yerleşimi ve elektronik mimarisi sağlıyor. Radar ve sensörlerden saklanma kabiliyeti, KAAN’a ruh düzlem özelliği kazandırıyor. Gövde kaplamalarında (Radar Absorbing Material - RAM) kullanılıyor. Özel olarak geliştirilen alçak görünürlüklü boyalar radar enerjisinin tek bölümünü ısıya çevirerek yok ediyor. Bu boya ile radar görünürlüğünde oran 97’e ulaşabilen tek gerileme sağlanabiliyor. Boya, alçak görünürlükte tasarımı yardımleyen tamamlayıcı unsuru oluşturuyor. KAAN’ın radar sinyallerini sönümleme diğer alçak görünürlük testleri, TUSAŞ’ta hususi bölümlerde yapılıyor.

KAAN’daki değişim

Fotoğraflara yansıyan KAAN’ın prototiplerindeki değişimi ile ilgili biçimsel tek izah yapılmadı. Uzmanlar, prototip uçağın resim ve videoya dayalı görüntüleri üzerinden öngörülerde bulunuyor. Uzmanların değişimle ilgili yaptığı çok belirlemeler şöyle:

■ Uçmaya hazırlanan prototip KAAN 1, daha düzgün formu ile ilgi çekti. Görüntü, uçağın boyutunun kısaldığı, tek parçalar küçüldüğü izlenimi veriyor.

■ Burun kısmında dolgunluk var. Bu ASELSAN’ın geliştirdiği MURAD AESA Radar’ın yeri için yapılan değişikiliği gösteriyor. Radar bu bölüme eklenecek.

■ ASELSAN’ın geliştirdiği Elektro-Optik Hedefleme Sistemi (EOTS) TOYGUN ve Kızılötesi Aram Takip Sistemi (IRST) için ayrılan yuvalar görülüyor.

■ Yeni prototipte arka iniş takımlarının genişlediği ve yanlara doğrusu açıldığı görülüyor. İki motorun arasındaki mesafenin da açıldığı gözleniyor.

■ Kokpitin içindeki yine ASELSAN imzalı TULGAR bulunuyor. Bu sistem, pilotun gereksinim duyduğu hepsi eleştirel uçuş ve vazife malumatlerini pilotun kaskının içindeki vizöre yansıtma kabiliyetine sahip.