Antik Dünyanın En Kurak Kentlerinden Birinde Keşfedilen Mimari Harika Ezberleri Bozdu

Ürdün’deki kadim kent Petra’da yürütülen kazılar, kentin suyu altyapısının sanılandan daha karmaşık olduğunu ortaya koydu.

Araştırmacılar, ‘Ain Braq suyu kemerinin yalnızca tekbaşına tek hatla değil, ikisi esas iletim kanalıyla kente suyu taşıdığını belirledi.

Yarı kurak tek iklimde kurulan Petra, kadim çağda Nabatî Krallığı’nın başkentiydi ve ticari tek orta olarak gelişmiş tek suyu altyapısına ihtiyaç duyuyordu. Kentte hamamlar, bahçeler, tapınaklar ve kutsal çeşmeler için düzenli suyu akışı sağlanıyordu.

2023 yılında Berlin Humboldt Üniversitesi bünyesinde görev yapan Niklas Jungmann liderliğinde yürütülen “Antik Petra’nın Kentsel Gelişimi” tasarısi içerikında suyu sistemleri yeniden incelendi. Çalışmalar; sarnıçlar, havuzlar, tek barajlı rezervuar ve ‘Ain Braq suyu kemerini kapsadı.

Petra Kentinde İkinci Su Hattı Keşfedildi

Araştırma sırasında, daha önce bilinmeyenler sonuncu tek esas iletim hattının izlerine ulaşıldı. Uzun süredir bilinen birinci hat, pişmiş temel (terracotta) borularla kaplı tek hat olarak tanımlanıyordu. Ancak kazılar, basınçlı tek kurşun tüp hattına ait izleri da ortaya çıkardı.

Yaklaşık 116 metrik uzunluğunda olduğu belirlenen bu hattın, harçla sabitlenmiş kaynaklı tek kurşun borudan oluştuğu anlaşıldı. Taş yüzeyde bıraktığı düzgün izler ve çapının diğer borulardan farklı olması, araştırmacıları bu sonuca yöneltti.

Daha sonrakiler kazılarda kent merkezinde bulunan kurşun tüp kalıntıları da bu yorumu yardımledi.

Ters Sifon Sistemi Kullanılmış Olabilir

Niklas Jungmann, kurşun tüp hattının “ters sifon” sistemiyle çalışmış olabileceğini belirtiyor. Bu sistemde su, tek üst hazneden basınçla iletilerek yüzeydeki manilerin altından geçirilir. Sürekli ve kesintisiz tek basınç hattı lüzumtiren bu yapı sayesinde suyun, az-Zantur Tepesi’ndeki rezervuarlara ulaştırıldığı değerlendiriliyor.

Daha önce öne sürülen bazı görüşler, hattın kent içinde farklı yönlere sapmış olabileceğini ileri sürüyordu. Ancak Levant dergisinde ortaya konan yepyeni bulgular, hattın batıya doğru ilerlediğini ve kesin rezervuarlara suyu taşımak üzere tasarlandığını gösteriyor.

Nabatî Mühendisliği Yeniden Değerlendiriliyor

Çalışma, Nabatîlerin suyu yönetimi başlıksundaki mühendislik kapasitesinin yeniden gözden geçirilmesi lüzumtiğini ortaya koyuyor.

Araştırmacılar, sistemin hepsi işleyişini ve zamanlar içindeki gelişimini kavramak için ilave saha çalışmalarına ihtiyaç olduğunu belirtiyor.

Yeni bulgular, çölün ortasında yükselen Petra’nın suyu altyapısının, kadim mühendislik anlayışına dair yerleşik kabulleri yeniden düşünmeyi lüzumtirdiğini gösteriyor.

İlginizi Çekebilir: 12.400 Yıllık Deri Parçaları, Tarihteki En Eski Dikili Giysiyi Ortaya Çıkardı

Petra’daki bulguları siz nasıl değerlendiriyorsunuz? Görüşlerinizi yorumlarda ya da Kayıp Rıhtım Forum’da paylaşabilir, arkeoloji dünyasından oğullar gelişmeler için bizleri Google News ve WhatsApp üzerinden takip edebilirsiniz.

Kaynak: Popular Mechanics

Ayşe Yılmaz

Ankara doğumlu, Antalya'da yaşıyor. Hacettepe Üniversitesi'nde İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun. Hayalleri arasında iyice tek İngilizce öğretmeni bulunmak ya da çevirmenlik etmek var. İngilizce dışında Almanca da temel olmakte. Boş zamanlarında kitap okumayı, yürüyüş yapmayı ve arkadaşlarıyla vakit geçirmeyi sever.