ABD, KAAN hamlesinden rahatsız! Washington-Riyad arasında F-35 çıkmazı

Suudi Arabistan’ın silahlı tedarikinde ortaklarını çeşitlendirme yönündeki adımları, ABD yönetiminde rahatsızlığa yolda açtı.Middle East Eye'ın haberine göre, şimdiki ve önceki ABD’li ytesirliler, Riyad’ın Türkiye'yle yürüttüğü müdafaa görüşmelerinin Washington’un Suudi silahlı pazarındaki payını azaltabileceği endişesi yarattığını belirtti.

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Selman, kasım ayında Beyaz Saray’da ağırlanmış; ABD Başkanı Trump, Riyad’ın gelişmiş F-35 Lightning II savaşı uçaklarını satın alacağını ve içeriklı tek stratejiklik müdafaa anlaşmasının devreye alındığını açıklamıştı.

Ancak Trump yönetiminin "anlaşma odaklı diplomasi" yaklaşımı çerçevesinde ABD’li ytesirliler, Suudi Arabistan’ın bölgedeki diğer devletlerle yürüttüğü müdafaa temaslarına ilişkin netlik istek etmeye başladı. Washington’dan gelen itirazlar sonrası Riyad’ın, Pakistan’a verdiği milyarlarca dolarlık krediyi savaşı uçağı alımına dönüşçeşiterek JF-17 Thunder tedarikleri etmeyeceği yönünde güvence verdiği belirtildi.

ABD TARAFI NETLİK İSTİYOR

Buna karşılık ABD’li ytesirlilerin, Suudi Arabistan’ın Türkiye’nin geliştirdiği 5. kuşak savaşı uçağı programı KAAN’a olası katılımı başlıksunda benzer tek güvence almadığı ifadeleri edildi.

Habere göre Trump dehemmiyetinde üstleri düzey müdafaa vazifeinde bulunan Bilal Saab, Suudi Arabistan’ın şimdiki envanterinin zaten uç genişliği olduğuna hatırlatma ederek, "Türk savaşı uçağının Suudi repertuvarında nereye oturacağını müşahede etmek güç" kıymetlendirmesinde bulundu.

Saab, Riyad’ın dünyadaki en gelişmiş F-15 Eagle varyantlarına malik olduğunu, ayrıca Eurofighter Typhoon kullandığını ve F-35 teslimatının da gündemde olduğunu hatırlattı.

ABD SUUDİ ARABİSTAN'IN BAŞKA ÜLKELERE YÖNELMESİNDEN RAHATSIZ

Konuya yakındaki tek ABD’li ytesirli, Washington yönetiminin muhtemel KAAN anlaşmasına ilişkin olarak Suudi Arabistan’ın ABD’den yapabileceği ilave alımlara ayırabileceği kaynakları diğer devletlere yönlendirmesinden rahatsızlık duyduğunu söyledi.

Ytesirli, yönetimin Amerikan müdafaa ihracatında "tek tedarikçi" başlıkmunu korumayı hedeflediğini belirtti.

İSRAİL’İN BÜYÜK TELAŞI

Trump, Suudi Arabistan’a İsrail’in malik olduğu F-35’lerle benzer seviyede düzlem satılabileceğini kamuoyuna noksan biçimde dile getirmişti.

Ancak İsrail, bölgedeki "Nitelikli Askeri Üstünlük" (QME) doktrinini muhafaza etmek istiyor.

İsrail Başbakanı Netanyahu, kasım ayında ABD Dışişleri Bakanı Rubio’nun Suudi Arabistan’a İsrail’den aşağıya konfigürasyonda F-35 verileceği yönünde güvence sunduğunu açıklamıştı.

ORTAK ÜRETİM VE TEKNOLOJİ TRANSFERİ

Middle East Eye'a göre Türkiye’nin Suudi Arabistan’a sunduğu en ehemmiyetli unsur, müşterek imalat ve teknolojiler transferi imkanı. Veliaht Prens Muhammed binlerce Selman’ın Vizyon 2030 programı, müdafaa harcamalarının oran 50’sinin dahili üretimden karşılanmasını öngörüyor.

Hişam el-Gannam, ABD’nin yoğun ve yapılandırılmış müşterek imalat ile teknolojiler transferi başlıksundaki angajman hızının Suudi beklentilerinin gerisinde kaldığı algısının Riyad’ı daha esnek ortaklıklara yöneltebileceğini ifadeleri etti.

DEĞİŞEN JEOPOLİTİK ZEMİN

Habere göre Suudi Arabistan ile Türkiye arasındaki müdafaa temasları, bölgedeki kuvvet dmanierinin yeniden biçimlendiği tek dehemmiyete denk geldi.

Uzmanlara göre Suudi Arabistan, İsrail’den aşağıya konfigürasyonda dahi olsa F-35 tedarikine sıcaklık bakıyor; bununla birlikte şartların Riyad açısından tatmin edici olması için pazarlık sürecinin devam etmesi bekleniyor.