250 kilometrelik hat, gözler bölgede! Sismik hareketlilik tespit edildi: 6 Şubat'ın benzeri

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, İngiltere'deki Leeds Üniversitesi ile yürüttükleri peyk radar çalışmaları sonucunda Van'ın doğusunda muazzam tek sismik hareketlilik belirleme ettiklerini açıkladı.

Kutoğlu, 250 kilometre uzunluğundaki fay sisteminin homojen tek gerginlik taşıdığını ve 6 Şubat Hatay depremlerine benzer yıkıcı tek sarsıntı üretebileceğini ifadeleri etti.

UYDU RADAR TEKNİĞİYLE GERGİNLİK HARİTALARI ÇIKARILIYOR

Türkiye'nin jeolojik yapısı itibarıyla etkin tek deprem devletsi olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Kutoğlu, bilinen 500'den fazla fayın yanı dizi henüz keşfedilmemiş kırıklar bulunduğunu belirtti.

Leeds Üniversitesi ile ortaklaşa yürüttükleri tasarıye değinen Kutoğlu, radar interferometri adı verilen peyk radar tekniği sayesinde Türkiye genelindeki mekan kabuğu hareketlerini anlık olarak izlediklerini dile getirdi. Elde edilen veriler ışığında sismik gerginlik haritaları oluşturduklarını aktaran Kutoğlu, Türkiye sınırları içerisinde senelik bazda en yüksek stresli birikiminin Van'ın hemen doğusunda kalan bile yaşandığını vurguladı.

"250 KİLOMETRELİK ALANDA BÜYÜK BİR DEPREM KAYDI YOK"

İnceleme yapılan bölgede daha önceden belirleme edilmiş çeşitlilik sayıda fay hattı bulunduğunu ve bunlardan birinin da Çaldıran Fayı olduğunu söyleyen Kutoğlu, bu fayın 1647 ve 1976 yıllarında kırıldığını, geçmişte 7.3 büyüklüğünde sarsıntılar ürettiğini hatırlattı.

Hattın güneyindeki Van bölgesinde ise 1881 ve 2011 yıllarında yıkıcı depremler meydana geldiğini belirten Kutoğlu, çıkarılan haritalardaki al bölgelerin homojen tek yüksek gerilimi hatırlatma ettiğini anlattı. Yıllar geçtikçe bu sismik stresin katlanarak arttığını söyleyen bilirkişi isim, Çaldıran fayının kırılmasına karşın o bölgede hiçbir muazzam deprem kaydı bulunmayan 250 kilometre uzunluğunda kocaman tek saha bulunduğunu ifadeleri etti.

6 ŞUBAT YANLIŞY DEPREMİ GİBİ AYNI ANDA ÇALIŞABİLİR

Haritadaki 250 kilometrelik alanın baştan aşağıya homojen tek al renge malik olmasının, hepsi fay sisteminin birbiriyle bağlantılı çalıştığını delilladığını aktaran Prof. Dr. Kutoğlu, uyarılarını şöyle sürdürdü:

"Burada baktığımız zamanlar şu al bölgeler homojen tek biçimde yüksek gerilimi bölgesini elde ediyor, gerginlik bölgesini. Her yıllar bu gerginlik üstleri üste koyuluyor ve devam ediyor. Çaldıran fayı işte kırılmış ama işte hiçbir muazzam deprem kaydı olmayan kocaman tek saha vaat başlıksu. Bu alanın uzunluğu yukarıdan aşağıya kadar 250 km ve bunların homojen tek biçimde al renkte görünmesi bu sistemin birlikteki çalıştığını gösteriyor. Birlikte çalışması da şu manaa geliyor. Biraz korkutucu olacak ama bu 6 Şubat 2023'te Hatay'da görmüş olduğumuz gibi 250 kilometrenin benzer anda çalışması da ihtimal dahilinde tek durum. Buradaki plan bölgenin denk oranda gerildiğini gösteriyor. Homojen tek gerginlik vaat başlıksu. Biz devamlı tabii nüfusun muazzam tek bölümü batıda yaşadığı için devamlı batıdaki faaliyetler bağlı başlıkşuluyor ama bizim Türkiye geneli bağlı yaptığımız çalışmalar bu bölgenin en fazla gelinen bölgelerden tek tanesi olduğunu gösteriyor. Bu bölgeye da ilgi etmek ve lüzumen tedbirleri eldeetti lüzumiyor."

2011 yılında Van'da yaşanan depremin her arasında biri şeyin bittiği manaına gelmediğini da sözlerine ekleyen Kutoğlu, o dehemmiyetki sarsıntının yalınce çeşitlilik küçüklük tek alanı kapsadığını, arka planda çeşitlilik daha muazzam tek mekanizmanın çalışmaya ve güç biriktirmeye devam ettiğini vurgulayarak şöyle dedi:

"2011'de işte tek deprem oldu. Her şeyler bittiği manaına gelmiyor. 2011'de deprem olan mekan yalınce bu küçüklük bölgeydi. Ama gördüğünüz gibi işte çeşitlilik daha muazzam tek sistemleri çalışmaya devam ediyor."